Ada Ciganlija je jedno od najposećenijih beogradskih izletišta, ali se tik uz popularno Savsko jezero nalazi još jedna velika vodena površina za koju mnogi stanovnici prestonice nikada nisu čuli.
Reč je o Taložniku, ograđenom jezeru skrivenom iza gustog rastinja na makiškoj strani Ade. Iako se nalazi u neposrednoj blizini šetališta, plaža i sportskih terena, nema rekreativnu namenu i posetiocima nije dozvoljen pristup vodi.
Taložnik nije tajno kupalište niti prirodno jezero otkriveno usred grada, već važan deo sistema Savskog jezera i beogradskog vodoizvorišta.
Dugačko je oko 800 metara
Prema podacima Srpskog prirodnjačkog društva, Taložnik je dugačak približno 800 metara, dok na najširem delu ima oko 280 metara.
Njegova površina iznosi približno 181.000 kvadratnih metara, što znači da nije reč o beznačajnoj bari, već o vodenoj površini koja je po dimenzijama veća od brojnih poznatih gradskih jezera.
Taložnik se nalazi na jugozapadnoj strani Savskog jezera, prema Makišu. Od glavnog dela jezera fizički je odvojen i ograđen, zbog čega ostaje gotovo nevidljiv većini posetilaca Ade.
Voda prvo prolazi kroz Taložnik
Naziv jezera opisuje njegovu osnovnu funkciju. Voda koja dolazi iz Save prolazi kroz Taložnik, gde se deo suspendovanih materija i mehaničkih nečistoća zadržava i taloži.
Aleksandar Hegediš je za RTS objasnio da Taložnik funkcioniše kao mehanički filter pre nego što voda uđe u Savsko jezero.
"Voda koja dolazi u Savsko jezero prolazi kroz Taložnik, pregradu koja je mehanički filter, i onda ulazi u Savsko jezero. Postoji nekoliko nivoa prečišćavanja Save pre nego što dođe u jezero", objasnio je Hegediš.
Prečišćena voda se sistemom pumpi prebacuje u Savsko jezero, dok se na drugoj strani voda ispumpava prema Čukaričkom rukavcu. Na taj način održava se kontrolisano kretanje i obnavljanje vode u jezeru.
Taložnik zato nema samo estetsku ili ekološku vrednost. Njegova uloga povezana je sa kvalitetom vode u Savskom jezeru, koje Grad Beograd opisuje kao rezervoar pijaće vode i zaštićeno vodoizvorište.
Nastao zajedno sa uređenjem Ade
Savsko jezero nekada je bilo desni rukavac reke Save. Njegovo formiranje počelo je 1957. godine, kada je osnovana Direkcija za izgradnju rekreativnog centra Ada Ciganlija.
Rukavac je 1967. pregrađen nasipima sa obe strane, čime je nastalo današnje Savsko jezero. U radovima su godinama učestvovale omladinske radne brigade, koje su krčile rastinje, uređivale teren i gradile nasipe.
Prema dostupnim istorijskim podacima, podzemni cevovod kojim je voda iz Save dovođena u novoformirani sistem izgrađen je 1969. godine. Voda je prolazila kroz Taložnik pre ulaska u glavno jezero i nastavka prema postrojenjima beogradskog vodovoda u Makišu.
Savsko jezero dobilo je konačan izgled 1978. godine, nakon izgradnje prevlake na gornjem nasipu, kada je Ada Ciganlija od rečnog ostrva pretvorena u poluostrvo.
Nije namenjeno kupanju i pecanju
Za razliku od Savskog jezera, na kojem se tokom leta okupljaju desetine hiljada kupača, Taložnik nije prostor za sport, odmor ili rekreaciju.
Jezero je ograđeno, a pristup vodi nije dozvoljen. Zabrana postoji zato što Taložnik ima tehničku ulogu u sistemu prečišćavanja i nalazi se u zoni beogradskog vodoizvorišta.
Grad Beograd je u ranijem zvaničnom saopštenju naveo da je ovaj prostor fizički odvojen od Ade Ciganlije i da nije bio u nadležnosti JP "Ada Ciganlija", već JKP "Beogradski vodovod i kanalizacija".
Zbog toga Taložnik ne treba predstavljati kao neotkriveno izletište na koje Beograđani mogu da dođu sa peškirom, pecaljkom ili opremom za sportove na vodi.
Skriveni deo poznatog beogradskog sistema
Taložnik se nalazi svega nekoliko kilometara od centra grada, ali zbog položaja, ograde i vegetacije deluje potpuno odvojeno od uređene i prometne Ade.
Dok se na drugoj strani svakodnevno smenjuju kupači, biciklisti, sportisti i šetači, oko Taložnika nema plaža, ugostiteljskih objekata ni uređenih rekreativnih sadržaja.
Upravo zbog toga stekao je reputaciju "skrivenog jezera", iako njegovo postojanje nije tajna niti je reč o novom otkriću.
To je manje vidljiv, ali važan deo sistema koji omogućava da Savsko jezero funkcioniše kao sportsko-rekreativni centar i deo zaštićenog beogradskog vodoizvorišta.
BONUS VIDEO: