Iako Vojvodina ne važi za izrazito trusno područje, zemljotresi se u ovom delu Srbije ipak povremeno dešavaju. Većina registrovanih potresa je slabe do umerene jačine i uglavnom ne izaziva značajniju materijalnu štetu.
Prema seizmološkim podacima, najčešći zemljotresi u Vojvodini kreću se u rasponu od 2 do 4 stepena po Rihterovoj skali. Takvi potresi se često jedva osete ili prođu bez većih posledica. Ipak, istorija beleži i jače događaje koji podsećaju da region nije potpuno seizmički miran.
Seizmički najaktivnija područja nalaze se u južnomBanatu, posebno u okolini Vršca i Pančeva, zatim na prostoru Fruškegore, kao i u delovima severne Bačke. Ove zone povezane su sa starim geološkim rasedima unutar Panonskog basena, koji se povremeno aktiviraju.
Najjači vojvođanski zemljotres
Unutar Rumunije, 2. jula 1991. godine dogodio se snažan zemljotres. Jačine tog potresa oko 5,7 stepeni po Rihterovoj skali koji se dogodio u Rumuniji, devet kilometara severozapadno od Targu Žija, uznemirio je tada građane širom južnog Banata.
Prema dostupnim podacima, epicentar zemljotresa nalazio se u Rumuniji, u zoni poznatoj po prisustvu starih geoloških raseda. Zbog relativno male dubine, potres se snažno osetio na površini, a kada je reč o Srbiji, posebno u Vršcu i okolnim mestima.
Građani su te noći prijavljivali snažno podrhtavanje tla, ljuljanje nameštaja i pucanje stakla. U pojedinim delovima grada došlo je do oštećenja starijih kuća, gde su zabeležene pukotine na zidovima i otpadanje maltera. Ipak, uprkos jačini potresa, nije bilo većih razaranja niti značajnog broja povređenih.
Ove informacije je potvrdila i seizmolog Slavica Radovanović.
"To je bio samo jedan u nizu zemljotresa, koji se te godine osetio u Banatu, a serija zemljotresa potrajala je sve do decembra. Epicentar potresa od 5,7 Rihtera nije bila u Srbiji, već unutar Rumunije, ali se potres i te kako osetio na širem području Vršca", ističe Radovanović.
Iako Vojvodina ne spada u izrazito trusna područja, kaže seizmolog, ovakvi događaji pokazuju da region nije potpuno seizmički miran.
"Područje južnog Banata, uključujući Vršac, kao i područje Sombora smatra se jednim od seizmički aktivnijih delova pokrajine, ali uglavnom su slabijeg do umerenog intenziteta i bez većih posledica. Zemljotres koji se jutros dogodio nedaleko od Sombora, nije usamljen slučaj i sličnih potresa bilo je i u davnoj prošlosti. Posebno je značajan zemljotres koji se tokom prošlosti dogodio u Pečuju, na jugozapadu Mađarske. Da li će zemljotres ostaviti manje ili veće posledice, zavisi od mnogo faktora, prvenstveno ne samo od jačine, već i od dubine na kojoj se dogodio i da li je epicentar u urbanoj ili ruralnoj sredini", saopštava Radovanović.
Kao primer Radovanović navodi potres u Taškentu, koji se dogodio pre tačno 60 godina. Epicentar potresa bio je u samom centru grada i nastale su katastrofalne posledice, a grad je bio sravnjen do temelja.
"Kada je reč o najjačim zemljotresima u Vojvodini, oni se vezuju za Frušku Goru. Srećom, oni nisu razorni, ali svakako mogu uneti nemir među građanima", zaključila je Radovanović.
Na osnovu razgovora, zaključili smo da ne ubija zemljotres, već loša gradnja, što je seizmolog Radovanović potvrdila, navodeći da treba poštovati sva pravila tokom gradnje objekata, kako bi se moguće posledice jačih zemljotresa što više umanjile.
Najjači zemljotres u Srbiji nedaleko od Beograda
Jedan od najjačih zabeleženih zemljotresa kod nas desio se na teritoriji današnjeg Beograda, u Lazarevcu 1922. godine, a kada su u pitanju oni manji, koje primete samo "osetljive osobe", bilo ih je i sa epicentrima usred Novog Beograda ili na Paliluli.
Zemljotres u Lazarevcu dogodio se 24. marta 1922. godine i imao je magnitudu (5.7). Nakon njega, pet godina kasnije Rudnik je potresao zemljotres magnitude (5.9).
Dva jača zemljotresa potresla su Mionicu 1998. godine (magnituda 5.5) i 1999. godine (5.4).
Na području Svilajnca i Despotovca jaki zemljotresi zabeleženi su još krajem 19. veka, a tlo je u poslednje vreme ponovo postalo nemirno, pa je tako 2002. kod Despotovca bio zemljotres magnitude (4.4), a svega četiri godine kasnije i još jedan magnitude (4.1), dok je 1999. jedan magnitude (4.0) zabeležen bliže Svilajncu.
Podsetimo, u ranim jutarnjim časovima, 5. maja 2026. godine u 02:35 po lokalnom vremenu, registrovan je zemljotres jačine 4.1 stepen po Rihterovoj skali u regionu mesta Bezdan.
BONUS VIDEO:
(Telegraf/Mondo)
