Na samo osamdesetak kilometara od prestonice, usuškano pored reke Jasenice, nalazi se jedno od najstarijih i najzanimljivijih lečilišta u Srbiji – Banja Palanački kiseljak. Mesto koje su poznavali još stari Rimljani, danas je idealna destinacija za sve koji traže zdravlje, odmor i beg od gradske vreve.
Smeštena na nadmorskoj visini od 103 metra u okolini Smederevske Palanke, ova banja je izuzetno lako dostupna zahvaljujući blizini auto-puta Beograd-Niš. Ipak, njena prava vrednost ne leži samo u dobroj lokaciji, već u fascinantnoj istoriji i lekovitim izvorima svetskog ranga.
Od turskih putopisaca do bečkih laboratorija
Malo je poznato da je Palanački kiseljak prvi put u literaturi spomenuo slavni turski putopisac Evlija Čelebija još 1719. godine, opisavši ga kao "ozidanu banju sa lekovitom vodom".
Međutim, prekretnica u razvoju banje dogodila se zahvaljujući knezu Milošu Obrenoviću. Vizionar kada je u pitanju iskorišćavanje prirodnih bogatstava Srbije, knez Miloš je 1834. godine poslao vodu iz Palanačkog kiseljaka na analizu u Beč. To je bilo prvo ispitivanje neke srpske lekovite vode u inostranstvu. Rezultati su potvrdili njen vrhunski kvalitet, nakon čega je banja počela ubrzano da se razvija. Krajem 19. veka, država je banju predala na upravu Crvenom krstu kako bi se u njoj lečili ranjeni oficiri i vojnici, a kvalitet vode nagrađivan je priznanjima u Londonu i Torinu.
Tražili naftu, našli izvor zdravlja
U banji danas postoje četiri izvora mineralne vode. Najpoznatiji, izvor "Marko Leko", nazvan po čuvenom srpskom hemičaru i akademiku, daje hladnu, zemno-alkalnu vodu punu kalcijuma i magnezijuma. Upravo sa ovih izvora potiče i poznata flaširana voda "Karađorđe", koja decenijama nosi žig kvaliteta "Zdrava hrana – zelena jabuka".
Ipak, najzanimljiviji detalj iz novije istorije banje dogodio se sedamdesetih godina prošlog veka. Prilikom dubinskog bušenja u potrazi za naftom, radnici su na dubini od preko 900 metara naišli na pravo blago – termomineralni izvor čija temperatura dostiže 56°C!
Šta sve leči voda iz Palanačkog kiseljaka?
Terapije se danas sprovode u modernoj Opštoj bolnici "Stefan Visoki", gde se lekovita voda koristi za kupanje, podvodne masaže i pijenje. Zahvaljujući specifičnom hemijskom sastavu, ova banja je izuzetno korisna za lečenje brojnih tegoba:
- Reumatska oboljenjai problemi sa kičmom
- Posttraumatska stanja (oporavak nakon preloma i operacija)
- Bolesti organa za varenje (želudac, jetra, žuč)
- Kardiovaskularne bolesti
- Dijabetes i upale mokraćnih puteva
- Ginekološki problemi, uključujući sterilitet
Za one koji ne dolaze zbog lečenja, banja nudi relaksacione programe, takozvane "kure mršavljenja" i balneotretmane namenjene opštem obnavljanju organizma.
Savršen vikend izlet: Šta videti u okolini?
Palanački kiseljak nije samo lečilište, već i odlična polazna tačka za istraživanje ovog dela Srbije. Na manje od 50 kilometara od centra banje nalazi se bogata turistička ponuda:
- Istorija i duhovnost: Manastir Koporin (zadužbina despota Stefana Lazarevića), crkva brvnara koju je podigao knez Miloš, Stara čaršija sa Kamenitom ćuprijom iz 1730. godine, kao i obližnji Radovanjski lug i manastir Pokajnica.
- Priroda i rekreacija: Jezero Kudreč sa uređenim plažama i prostorom za ribolov, lovni rezervat Mikulja, kao i prelepi banjski park sa otvorenim olimpijskim bazenom, sportskim terenima i "Stazama zdravlja".
- Gastronomija: Selo Krnjevo, nadaleko poznato po svojim vrhunskim vinskim podrumima.
Bilo da ste ljubitelj istorije, prirode ili jednostavno tražite mesto za kvalitetan oporavak i relaksaciju, Banja Palanački kiseljak nudi spoj tradicije i zdravlja koji vredi iskusiti.
BONUS VIDEO:
(Banje u Srbiji/MONDO)