- Banja Luka je politički i administrativni centar Republike Srpske, ali Ustav kao zvanični glavni grad navodi Sarajevo.
- U radnoj verziji novog ustava za 2025. predviđeno je da Banjaluka postane glavni grad, a Istočno Sarajevo/Pale prestonica.
Ako na ulici pitate prolaznike koji je glavni grad Republike Srpske, većina će bez razmišljanja odgovoriti: Banja Luka. Međutim, tačan odgovor sa sobom nosi neobičan ustavni i geografski paradoks koji decenijama zbunjuje javnost, turiste, pa i same stanovnike regiona.
Iako je Banja Luka neosporni politički, ekonomski i administrativni centar - mesto gde se nalaze Vlada, Narodna skupština, predsednik i sve ključne institucije - zvanična prestonica je Sarajevo/Istočno Sarajevo. Ova razlika između ustavne teorije i praktičnog života stvara čestu zabunu.
Republika Srpska je nastala 9. januara 1992. godine kao Republika srpskog naroda Bosne i Hercegovine odlukom Skupštine srpskog naroda u Bosni i Hercegovini. U avgustu 1992. preimenovana je u Republika Srpska, a Opštim okvirnim sporazumom za mir u Bosni i Hercegovini potpisanim 21. novembra 1995. godine postala je međunarodno priznata kao jedan od dva entiteta Bosne i Hercegovine.
Radnom verzijom novog ustava 2025. godine predviđeno je da Banja Lukabude glavni grad Republike Srpske, dok će status prestonice dobiti Istočno Sarajevo/Pale.
Još neki gradovi koji unose zabunu
Banjaluka nije jedini "glavni" grad koji unosi zabunu. U svetu postoji još nekoliko gradova, za koje, pri prvom spominjanju neke države, pomislite da su njihove prestonice.
Švajcarska: Zvanično nema glavni grad po svom ustavu, ali je Bern de fakto (u praksi) sedište vlade i parlamenta.
Turska: Iako je Istanbul prva asocijacija i najveća metropola, sve ključne državne odluke donose se u Ankari.
Španija: Zbog njene ogromne popularnosti i kulture, mnogi Barseloni pripisuju ulogu prestonice, mada je glavni grad Madrid.
Brazil: Pažnju najčešće ukradu čuveni Rio de Žaneiro i ogromni Sao Paulo, dok je stvarni glavni grad Brazilija.
BONUS VIDEO:
(MONDO)