Kupovina prvog stana jedan je od najvećih finansijskih koraka, ali osim cene nekretnine kupce čekaju i brojni dodatni troškovi.
Kod kupovine stana u starogradnji jedan od njih je i porez na prenos apsolutnih prava, koji iznosi 2,5 odsto od poreske osnovice. Za nekretninu vrednu 100.000 evra, to može značiti oko 2.500 evra dodatnog troška. Ipak, određeni kupci mogu da budu u potpunosti ili delimično oslobođeni ovog poreza. Reč je o poreskoj olakšici za kupce prvog stana, ali ona ne pripada automatski svakome ko prvi put kupuje nekretninu. Zakon propisuje jasne uslove koje je potrebno ispuniti.
Ko ima pravo na oslobađanje od poreza?
Pravo na oslobađanje imaju punoletni državljani Srbije sa prebivalištem u Srbiji koji od 1. jula 2006. godine do dana kupovine nisu imali u svojini ili susvojini stan na teritoriji Srbije. Ovo je jedan od ključnih uslova. Čak i ako je osoba u tom periodu imala samo deo vlasništva nad stanom, odnosno suvlasnički udeo, to može biti prepreka za ostvarivanje poreske olakšice.
Za koliko kvadrata se ne plaća porez?
Oslobađanje od poreza priznaje se za površinu do 40 kvadratnih metara za kupca prvog stana.Ukoliko kupac živi sa članovima porodičnog domaćinstva, olakšica može biti veća. Za svakog člana domaćinstva koji ispunjava zakonom propisane uslove priznaje se dodatnih 15 kvadratnih metara. Na primer, porodica koju čine kupac, supružnik i jedno dete može ostvariti oslobađanje za veću stambenu površinu, pod uslovom da članovi domaćinstva ispunjavaju propisane kriterijume. Ako je stan veći od površine za koju se priznaje oslobađanje, porez se plaća samo na deo koji prelazi priznatu kvadraturu, piše Direktno.
Starogradnja i novogradnja nisu isto
Važno je razlikovati poreske olakšice kod kupovine starogradnje i novogradnje. Kod kupovine starog stana kupac, po pravilu, plaća porez na prenos apsolutnih prava, a kupac prvog stana može da ostvari oslobađanje od tog poreza pod propisanim uslovima.
Kod kupovine novog stana od investitora, s druge strane, plaća se PDV. Kupac prvog stana može, pod određenim uslovima, da ostvari pravo na refundaciju PDV-a za priznatu površinu. Zato je važno utvrditi koja poreska obaveza postoji u konkretnom slučaju pre nego što se podnese zahtev za olakšicu.
Kako se ostvaruje pravo?
Kupac koji ispunjava uslove treba da podnese odgovarajući zahtev i dokumentaciju nadležnom poreskom organu. Potrebno je dokazati da su ispunjeni zakonski uslovi, uključujući podatke o prethodnom vlasništvu nad nekretninama. Ukoliko se traži uvećano oslobađanje po osnovu članova porodičnog domaćinstva, dostavlja se i dokumentacija koja potvrđuje sastav domaćinstva i ispunjenost uslova za svakog člana. Zbog toga je važno da se kupci na vreme informišu o potrebnoj dokumentaciji i proceduri.
Poreska olakšica može značajno da smanji trošak
Na tržištu na kojem cene stanova dostižu visoke iznose, oslobađanje od poreza na prenos apsolutnih prava može predstavljati značajnu uštedu. Za stan vredan 100.000 evra, porez od 2,5 odsto iznosi oko 2.500 evra, pa ova olakšica kupcu može ostaviti nekoliko hiljada evra više u budžetu. Zato bi svi koji kupuju prvi stan u starogradnji trebalo da provere da li ispunjavaju uslove za poresko oslobađanje pre nego što zaključe kupoprodaju, pišu nekretnine.rs.
BONUS VIDEO:
(Kamatica/MONDO)
