Skupstina Srbije kamen temeljac postavio kralj Petar I Karadjordjevic

  • Izdanje: Potvrdi
Čitaoci reporteri

ČITAOCI REPORTERI

Videli ste nešto zanimljivo?

Ubacite video ili foto

Možete da ubacite do 3 fotografije ili videa. Ne sme biti više od 25 MB.

Poruka uspešno poslata

Hvala što ste poslali vest.

Dodatno
Izdanje: Potvrdi

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

Srbija

SIMBOL BEOGRADA: Kako je nikla Skupština Srbije (FOTO)

Autor mondo.rs
Autor mondo.rs

Zidana skoro trideset godina zgrada Doma narodne skupštine sahranila je dva kralja i jednog projektanta. U njoj se ugasilo pet verzija Jugoslavije, od monarhije do socijalističke republike.

Izvor: Mondo/ Goran Sivački

Kamen temeljac za izgradnju zdanja na Trgu Nikole Pašića, sada Doma Narodne skupštine, položen je na današnji dan, pre 112 godina, a posle tri decenije, objekat je otvoren 1936. godine.

Polaganju kamena temeljca, 27. avgusta 1907. godine, prisustvovao je kralj Petar I Karadorđević, a u temelje zdanja, tom prilikom je ugrađena povelja sa imenima kralja, mitropolita i glavnog arhitekte Jovana Ilkića.

Izgradnja zdanja, oblikovanog u akademskom maniru, trajala je skoro tri decenije i pratila burna događanja na istorijskoj i političkoj sceni Srbije početkom 20. veka.

Dom Narodne skupštine izgrađen je u blizini današnjeg Tašmajdanskog parka, mesta gde je 30. novembra 1830. godine pročitan sultanov Hatišerif, kojim je srpski narod dobio pravo na slobodu, a Miloš Obrenović postao nasledni knez srpske države.

skupština, Izvor: MONDO/Stefan Stojanović

Arhitekta čiji je najznačajniji rad zgrada Narodne Banke u Ulici Kralja Petra, Konstantin A. Jovanović izradio je prvi projekat za Dom narodnog predstavništva Kraljevine Srbije 1892. godine, ali je izgradnja je odložena.

Na ponovo organizovanom konkursu je, kako je objavljeno na sajtu parlamenta, pobedio je arhitekta Jovan Ilkić, po čijem nacrtu je gradnja Doma Narodne skupštine i započeta.

Od 1945. do 2006. u Domu narodne skupštine zasedali su parlamenti FNJ, FNRJ, SFRJ, SRJ i SCG. Od 5. juna 2006. godine, nakon razlaza sa Crnom Gorom, zdanje je vraćeno Narodnoj skupštini Republike Srbije, kojoj je prvobitno i bilo namenjeno. Zbog značaja svoje funkcije, vezanosti za istorijske događaje i arhitektonskih i umetničkih vrednosti, zgrada Skupštine je 1984. godine proglašena za spomenik kulture.


Ujedinjenjem Srba, Hrvata i Slovenaca u zajedničku državu izmenjena je struktura predstavničkog tela, što je zahtevalo drugačiju zgradu parlamenta.

Posle smrti Jovana Ilkića 1917. godine, njegovom sinu Pavlu Ilkiću poverena je izmena projekta, po kome su radovi nastavljeni od 1920. do 1926. godine.

Glavni projektant u sledećoj fazi gradnje, započetoj 1934. godine bio je Nikola Krasnov, koji je posle Oktobarske revolucije sa grupom emigranata došao u Beograd, gde je dao veliki doprinos reprezentativnosti skupštinskog zdanja, a posebno uređenju enterijera.

Detalji poput obrade prozora, vrata, štuko dekoracije, drvenih lamperija, metalnih dekorativnih rešetki i dizajna nameštaja, kao i dekorativna ograda, čiji su sastavni deo bile i dve stražare sa stilizovanim fenjerima na vrhu, delo su ruskog ahitekte.

Beograd, skupština Izvor: MONDO/Predrag Vujić

Ograda se nalazila oko skupštinskog zdanja do 1956. godine, kada je upotrebljena za ukrašavanje vile "Biljana" na Ohridu i ogradu oko "Belog dvora" na Dedinju.

Skulptura "Igrali se konji vrani", delo vajara Tome Rosandića, koja daje poseban pečat monumentalnom zdanju parlamenta, uz stepenišni prilaz postavljena je 1939. godine.

Izgradnja Narodne skupštine Kraljevine Jugoslavije završena je 1936. godine, a iste godine, 19. oktobra, zdanje je otvoreno, dok je 20. oktobra u njemu održana i prva sednica novog saziva.

Tokom Drugog svetskog rata, u zgradi na Trgu Nikole Pašića nalazila se nemačka Komanda, zbog čega je tokom rata bila pošteđena razaranja.

Privremena skupština Demokratske Federativne Jugoslavije zasedala je u zgradi, a potom Ustavotvorna skupština, koja je u Velikoj skupštinskoj sali proglasila Republiku.

skupština, novogodišnja rasveta, ukrašavanje, ukrasna rasveta, beograd, svetla, ukrasi Izvor: Mondo/ Stefan Stojanović

Od 1945. godine, zgrada je korišćena kao predstavnički dom Demokratske Federativne Republike Jugoslavije, Federativne Narodne Republike Jugoslavije, Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, Savezne Republike Jugoslavije i Državne zajednice Srbije i Crne Gore.

Dom Narodne skupštine Republike Srbije zvanično je od 3. jula 2006. godine.

Inače, zgrade u kojima su držane skupštinske sednice u Beogradu, pre nego što su se "preselile" u zdanje na Trgu Nikole Pašića, bile su "Velika pivara", u kojoj je održana Svetoandrejska skupština, Narodno pozorište, Kapetan Mišino zdanje (Velika škola) i privremena zgrada Narodne skupštine kod današnjeg bioskopa "Odeon" (od 1882. godine).

Sednice u Kragujevacu održavane su u zgradi Narodne skupštine koja je sazidana po nalogu kneza Miloša 1859. godine i u Nišu, u osnovnoj školi "Sveti Sava" kod Saborne crkve i zgrada Oficirskog doma.

Komentari 2

Komentar je uspešno poslat.

Slanje komentara nije uspelo.

Nevalidna CAPTCHA

Retka Zverka

Ako ćemo već da se vraćamo u prošlost, Skupština Srbije je podignuta na mestu turske Batal-džamije i groblja koje se oko nje nalazilo. Inače, bila je u pitanju velika džamija, koja je dugo tu stajala napuštena, pa otud i ime Batal (opusteo na turskom, od te reči je nastao izraz bataliti). Svaka simbolika je slučajna. 🙂

Milos

Uopste nemam postovanje prema ovoj zgradi, iako to nema nikakve veze sa njom, nego sa onima koji u njoj borave vec neko vreme. Iako to sigurno zasluzuje, ne mogu da se divim necemu sto sluzi za sastajanje ljudi koji nas unistavaju. Isto kao i Andricev venac.

special-image

PRODAVNICA

MONDO REPORTAŽE

MONDO & EU

Inicijalizacija u toku...
loader