Smeštena na samoj ivici južne obale Ognjene zemlje u Argentini, Ušuaja s ponosom nosi zvanični epitet "najjužnijeg grada na svetu". Od izolovane lokacije na koju su proterivani najteži zločinci, ovaj grad izrastao je u dinamičan centar koji danas privlači avanturiste, naučnike i holivudske zvezde.
Iako susedni čileanski Puerto Vilijams geografski leži još južnije, sa svojih 2.000 stanovnika i pod strogom vojnom upravom, on ne može da parira Ušuaji. Sa populacijom od preko 84.000 ljudi, razvijenom trgovinom i prostranom lukom, ovaj argentinski grad suvereno i bez konkurencije brani svoj urbani status. Njena geografska pozicija je toliko specifična da je ovo jedino mesto u celoj Argentini do kojeg se kopnom stiže isključivo mukotrpnim prelaskom preko snežnih vrhova Anda.
Ime ovog fascinantnog mesta potiče iz jezika domorodačkog naroda Jagan (Yaghan), koji je ove prostore naseljavao hiljadama godina, a u prevodu znači "duboki zaliv".
Od robijaškog logora do muzeja
Iako su temelje modernog naselja postavili britanski misionari sredinom 19. veka, sudbina Ušuaje trajno je zapečaćena 1896. godine. Tada je argentinska vlada odlučila da na ovom nepristupačnom mestu, sa kojeg je bekstvo gotovo nemoguće, osnuje kaznenu koloniju.
Logor, inspirisan zloglasnim zatvorima na Tasmaniji i francuskom Đavoljem ostrvu, bio je dom najopasnijim prestupnicima i političkim zatvorenicima. Upravo su robijaši, služeći kao besplatna radna snaga, iskrčili šume i praktično golim rukama podigli grad. Njihovih ruku delo je i železnička pruga, danas očuvana kao svetska turistička atrakcija pod imenom "Voz na kraju sveta" (Tren del Fin del Mundo). Surovi zatvor konačno je zatvoren 1947. godine nalogom tadašnjeg predsednika Huana Dominga Perona, a njegova zgrada danas živi novi život kao impresivan Pomorski muzej.
Pogledajte fotografije Ušuaje
Sneg usred leta i "drveće-zastave"
Život na 54. južnoj paraleli znači potpunu kapitulaciju pred surovom prirodom. Klima podseća na blažu verziju tundre, vremenski uslovi su hiroviti, a sneg je sasvim uobičajena pojava čak i u januaru, usred južnoameričkog leta. Dok leta donose prohladnih, oblačnih 14 °C, zime su okovane mrazom i susnežicom.
Ono što pejzaž Ušuaje čini zaista vanzemaljskim su snažni, neprekidni vetrovi. Zbog njih drveće na obližnjim brdima ne raste uspravno, već se povija i raste vodoravno, u samo jednom pravcu. Lokalno stanovništvo i biolozi ovaj fenomen nazivaju "drveće-zastave". Ekstremna geografska širina diktira i dužinu obdanice: letnji dani traju i preko 17 sati, dok zimi sunce jedva uspeva da ogreje grad na nekih sedam sati dnevno.
"Kapija Antarktika" na samo 1.100 kilometara od leda
Danas je Ušuaja najpoznatija kao poslednja stanica civilizacije pred polazak u nepoznato. Udaljena svega oko 1.100 kilometara od zaleđene obale Antarktika, njena komercijalna luka služi kao glavna svetska odskočna daska za turističke kruzere i ledolomce sa naučnim ekspedicijama.
Za one koji odluče da ostanu na čvrstom tlu, kanal Bigl nudi spektakularne prizore kolonija pingvina, morskih lavova i jata orki. Grad je ujedno i ozbiljan centar za zimske sportove. Skijalište Cerro Castor ponosi se titulom najjužnijeg modernog skijališta na svetu i najdužom sezonom u Južnoj Americi — a sve to na samo 200 metara nadmorske visine. Tradicija hokeja na ledu neguje se na otvorenom klizalištu olimpijskih dimenzija, gde se svake godine održava takmičenje prikladnog naziva, "Kup na kraju sveta".
Dikaprijev Oskar i beg "Top Gira"
Dramatična estetika Ognjene zemlje privukla je i Holivud. Krajem 2014. godine, u potrazi za autentičnim i surovim snežnim uslovima, reditelj Alehandro Gonsales Injaritu baš je ovde snimio ključne scene za film "Povratnik" (The Revenant), ostvarenje koje je Leonardu Dikapriju konačno donelo dugo čekani Oskar.
Ipak, iste godine, grad je bio poprište međunarodnog skandala. Čuvena britanska automobilistička emisija Top Gear snimala je svoj "Patagonijski specijal", koji se završio potpunim fijaskom. Voditelj Džeremi Klarkson i njegova ekipa morali su pod okriljem noći da beže iz Ušuaje, spašavajući živu glavu pred besnim građanima. Meštane je isprovocirala registarska tablica na Klarksonovom "poršeu" (H982 FKL), u kojoj su prepoznali direktnu provokaciju u vezi sa godinom i ishodom Foklandskog rata. Pod kišom kamenica, televizijska ekipa proterana je preko granice u Čile.
Od kažnjeničkog pakla do turističke meke, grad je prešao neverovatan put. Njegov zvanični moto, "Kraj sveta, početak svega", danas zvuči tačnije nego ikada, dokazujući da i na samoj ivici planete život uvek pronalazi način da buja i inspiriše.
BONUS VIDEO:
