Vozače koji prolaze jednim delom indijske savezne države Madja Pradeš dočekuje prizor koji izgleda kao ogromna crveno-crna šahovska tabla. Nije reč o ukrasu ni umetničkoj instalaciji, nego o novom pokušaju smanjenja brzine i zaštite divljih životinja na saobraćajnici koja prolazi kroz rezervat tigrova Virangana Durgavati.
Crvene oznake postavljene su na brdovitom delu državnog puta NH-45 između Bopala i Džabalpura. Na dva kilometra dugoj kritičnoj deonici preko asfalta je nanesen crveni termoplastični materijal debljine pet milimetara, raspoređen u velike pravougaonike. Upečatljiva boja vozaču jasno pokazuje da ulazi u osetljivu zonu, dok blago uzdignuta površina pod točkovima stvara lagane vibracije i zvuk. Cilj je navesti vozače da prirodno uspore, bez snažnih udaraca klasičnih ležećih policajaca ili iznenadnog kočenja.
Projekat je predstavljen krajem 2025. godine, ali je sada privukao novu pažnju nakon najava da bi slične crvene oznake mogle postati standard na indijskim putevima koji prolaze kroz šumska i ekološki osetljiva područja. Njihova je prednost to što ne zahtevaju prekopavanje postojećeg puta, ne utiču na odvodnjavanje i proizvode manje buke od klasičnih vibracionih traka. Mogu se relativno jednostavno održavati ili ukloniti ako se pokaže da postoji bolje rešenje.
Crvena površina ipak je samo najuočljiviji deo mnogo većeg zahvata. Ceo projekat obuhvata gotovo 12 kilometara puta kroz rezervat, uz koje je izgrađeno 25 prolaza za životinje ispod puta. Ograde uz kolovoz bi trebalo da spreče njihov izlazak pred automobile i usmere ih prema bezbednim prolazima. Na mostovima i prelazima postavljene su kamere za praćenje kretanja životinja, dok je dodatna rasveta izvedena solarnim sistemima.
Potreba za takvim rešenjima u Indiji je velika. Prema podacima koje prenosi "Economic Times", tokom 2024. godine na državnim putevima kroz šumska područja poginule su 582 životinje, u odnosu na 508 godinu ranije. Problem je dodatno izražen kada se stari dvotračni putevi prošire na četiri trake, jer se tada povećavaju brzine i količina saobraćaja, dok prirodni putevi životinja ostaju isti.
Indijske vlasti tvrde da na pilot-deonici tokom prvih šest meseci nije zabeležena nijedna nesreća sa smrtnim ishodom, ali za ozbiljnu procenu efikasnosti ipak će biti potrebno duže praćenje. Zato se razmatraju dodatni projekti na još nekoliko šumskih saobraćajnica. Ako se pokaže da crveni put zaista usporava vozače i smanjuje broj naleta na životinje, ovaj neobični prizor mogao bi uskoro postati uobičajen na mnogim indijskim autoputevima.
BONUS VIDEO:
(Jutarnji/MONDO)
