Morski led nestaje sa istočnog Grenlanda, omogućavajući ogromnim kitovima da iskoriste novonastale prilike i nasele područja koja su im ranije bila nedostupna.
To je zaključak višedecenijskog istraživanja tokom kojeg su zabeležene i snimljene stotine najvećih svetskih kitova, uključujući grbave kitove, male kitove i perajare, kako se tokom leta hrane u morima bez leda duž obale.
Nijedan od ovih morskih sisara istorijski nije bio prisutan na ovom području, jer im je led onemogućavao pristup priobalnim vodama. Sada, kako klimatske promene zagrevaju more i tope led, oni su se prilagodili novim uslovima.
Naučnici taj fenomen opisuju kao sezonske arktičke "pomame za hranom" - deo velike promene režima u okeanskom ekosistemu duž istočnog Grenlanda.
Promena je dramatična - tokom istraživanja sa brodova u tom regionu sve do 2006. godine nije zabeležen nijedan grbavi kit. Godine 2007. primećeno je sedam grbavih kitova, dok je do 2024. godine zabeleženo 150 opažanja ovih ogromnih životinja sa brodova.
Prva sistematska istraživanja kitova usani - grupe kojoj pripadaju perajari, mali i grbavi kitovi - duž obale istočnog Grenlanda istraživači su sproveli tokom leta 2015. i 2024. godine.
Te podatke kombinovali su sa kretanjem 15 kitova opremljenih satelitskim odašiljačima, kao i svedočenjima inuitskih lovaca, čime je stvorena slika onoga što je vodeći istraživač, profesor Mads Peter Heide-Jørgensen, nazvao "velikom promenom ekološkog režima".
Procenjuje se da je tokom leta 2024. godine oko 4.000 grbavih kitova, 6.000 perajara i 6.000 malih kitova posetilo Grenlandsko more.
Profesor Heide-Jørgensen, iz Grenlandskog instituta za prirodne resurse, rekao je za Bi-Bi-Si da su promene u tom regionu "verovatno najradikalnije koje možemo videti bilo gde u subarktičkom području".
Do promene je došlo usled porasta temperature mora i dostupnosti hrane. Čini se da se kitovi hrane ribom koja je dospela u toplije vode istočnog Grenlanda. Istraživači su procenili da bi tri vrste kitova tokom letnje sezone hranjenja mogle da pojedu najmanje 800.000 tona ribe i krila.
Na osnovu ove studije nije jasno da li promena odražava ukupan porast brojnosti ovih vrsta kitova ili samo njihovu preraspodelu iz drugih područja.
Drugi stručnjaci sa kojima je britanski javni servis razgovarao rekli su da su zabrinuti zbog toga što istraživanje ukazuje na priliv životinja iz zapadnog Grenlanda. To je osetljivo pitanje na Grenlandu, zemlji u kojoj se neke vrste kitova love.
Ipak, naučnici navode da njihovi rezultati pokazuju da se ovi "oportunistički" kitovi usani očigledno prilagođavaju promenama i da bi od njih čak mogli imati koristi.
Međutim, druge arktičke vrste su "sada u nevolji", objasnio je profesor Heide-Jørgensen. Životinje poput narvala i beluga dele stanište sa ovim drugim kitovima ili ih oni čak potiskuju iz njihovih staništa.
"Za neke vrste klimatske promene nisu nužno problem - one otvaraju nove mogućnosti. Ali druge vrste gube svoje stanište", istakao je profesor Heide-Jørgensen.
BONUS VIDEO:
