- Gvajana je na vrhu liste rasta realnog BDP-a po glavi stanovnika od 1990. do 2025, uz skok od 1.549% zahvaljujući naftnom bumu.
- Azijske ekonomije dominiraju rang-listom, a među najbržima su Kina, Vijetnam, Indija, Bangladeš i Južna Koreja.
Tokom poslednjih 35 godina, neke zemlje su zabeležile izuzetan rast bruto domaćeg proizvoda po glavi stanovnika, u rasponu od azijskih ekonomija usmerenih na izvoz do zemalja bogatih resursima koje su doživele veliki procvat.
Na osnovu podataka Svetske banke, napravljeno je istraživanje koje rangira zemlje prema rastu realnog BDP-a po glavi stanovnika od 1990. do 2025. godine.
Podaci uzimaju u obzir inflaciju i razlike u kupovnoj moći između zemalja, piše Visualcapitalist.
Zašto je Gvajana na vrhu rang-liste
Izuzetan rast Gvajane usko je povezan sa njenim procvatom eksploatacije nafte u priobalju. Proizvodnja nafte započela je 2019. godine i dostigla oko 225 miliona barela u 2024. godini, preobraživši ekonomiju zemlje sa manje od milion stanovnika.
To pomaže da se objasni zašto je realni BDP po glavi stanovnika u Gvajani porastao za 1.549% od 1990. godine, što je stavlja ispred svih ostalih zemalja na rang-listi.
Azija dominira
Uspon Kine se izdvaja zbog razmera koje obuhvata. Tokom protekle četiri decenije, skoro 800 miliona ljudi izvučeno je iz ekstremnog siromaštva, što čini skoro tri četvrtine ukupnog globalnog smanjenja.
Šira rang-lista pokazuje da je Kina deo mnogo veće azijske priče o rastu. Vijetnam, Indija, Bangladeš i Južna Koreja se svi svrstavaju među najbrže rastuće ekonomije sveta po realnom BDP-u po glavi stanovnika od 1990. godine.
Za razliku od nedavnog skoka Gvajane podstaknutog naftom, veći deo ovog rasta odvijao se tokom decenija industrijalizacije i širenja trgovine. Azijske zemlje čine skoro polovinu od 25 vodećih u svetu.
Kako se SAD porede?
SAD se nalaze na 88. mestu u svetu, pri čemu je realni BDP po glavi stanovnika porastao za 73% između 1990. i 2025. godine. Među ekonomijama G7, zabeležile su najveći rast u tom periodu.
Poređenja radi, BDP po glavi stanovnika porastao je za 61% u Ujedinjenom Kraljevstvu, 48% u Nemačkoj, 43% u Kanadi i Francuskoj, i 34% u Japanu.
Jedan od faktora koji stoji iza prednosti SAD bio je snažniji rast produktivnosti, što im je pomoglo da preteknu mnoge druge razvijene ekonomije. Međutim, najveći dobici ostvareni su na drugim mestima, što naglašava koliko se globalna slika ekonomskog rasta promenila od 1990. godine.
Položaj Bosne i Hercegovine
Bosna i Hercegovina se nalazi na četvrtom mestu što znači da je zemlja imala četvrti najveći procentualni rast realnog BDP-a po glavi stanovnika u svetu u periodu od 1990. do 2025. godine.
BDP po glavi stanovnika u BiH uvećan je skoro osam puta u posmatranom periodu. Projekcija pokazuje da BDP po stanovniku u BiH iznosi oko 21.200 američkih dolara (usklađeno s lokalnim troškovima života).
Ovako visok procentualni skok u velikoj meri je posledica ratnih razaranja i potpunog ekonomskog kolapsa početkom 1990-ih.
Kada se kreće od izuzetno niske ekonomske baze, posleratna obnova i stabilizacija statistički prikazuju procentualni rast.
Ovaj podatak ne znači da je BiH među najbogatijim ekonomijama sveta, već da je ostvarila jedan od najdrastičnijih skokova u odnosu na svoj ekonomski nivo iz 1990-ih.
BONUS VIDEO:
(MONDO)
