Nedavna isporuka aviona Su-57E Felon učinila je Alžir prvim stranim kupcem najmodernijih ruskih lovaca pete generacije, zbog čega bi se ta severnoafrička vojna sila mogla naći na udaru sankcija Zapada, posebno Sjedinjenih Država.
Prema ocenama analitičara, kupovina najsavremenijih ruskih stelt aviona najavljuje kulminaciju takozvanog Suhojskog gambita - strateškog zaokreta alžirskog vojnog režima nazvanog po proizvođaču isporučenih aviona, koji preti da Mediteran pretvori u koridor bezakonja za najopasnije tiranije na svetu.
Alžirsko ratno vazduhoplovstvo je ovih dana postalo prvi korisnik lovaca pete generacije sa stelt tehnologijom u Africi i arapskom svetu, ali i globalno.
Prema zvaničnim saopštenjima iz Alžira, isporuka najnovijih lovaca deo je šireg, ubrzanog programa modernizacije usmerenog na uspostavljanje regionalne vazdušne nadmoći. Za sada je poznato da je zemlja naručila 14 aviona Su-57E, koji će biti stacionirani u vazduhoplovnoj bazi Um el Buagi.
Reč je o višenamenskom borbenom avionu sposobnom za presretanje, vazdušnu borbu, kao i kopnene i borbene napade. Njegove ključne karakteristike su prikrivenost, super manevarska sposobnost i super krstarenje, a takođe ima integrisanu modernu avioniku i veliki nosivi kapacitet.
Prema nekim procenama iz američkih vojnoobaveštajnih krugova, Felon će biti sposoban da nosi nuklearno oružje u obliku nadolazeće rakete slične Kinžalu.
Predstojeća raketa je minijaturna hipersonična raketa, dizajnirana tako da stane u unutrašnji deo aviona kako bi se održale njegove stelt sposobnosti. Inače, Rusi taj projektil nazivaju mini Kinžal, a pored varijante sa nuklearnom bojevom glavom, postoje i derivati za precizne udare dugog dometa na ciljeve kao što su aerodromi, komandni centri i druge strateške infrastrukture.
Napad na američke nosače aviona
Prvi prototip Su-57 poleteo je 2010. godine, ali je program prošao kroz dugotrajan razvoj zbog brojnih strukturnih i tehničkih problema koji su se pojavili tokom testiranja, a početni neuspeh je kulminirao padom prvog aviona neposredno pre isporuke domaćem kupcu.
Očekuje se da će Su-57 naslediti lovce MiG-29 i Su-27 u ruskom vazduhoplovstvu, a Alžirci će ga koristiti kao zamenu za nadzvučne presretače MiG-25.
Vredi napomenuti da je Alžir takođe kupio višenamenske lovce Su-35 od Rusije, prvobitno namenjene Egiptu. Pored postojećih modela Su-30MKA i MiG-29M/SMT, ova severnoafrička zemlja nabavlja i jurišne avione Su-34ME, namenjene da zamene zastarelu flotu Su-24.
Prema procenama, Alžir ima 601 aktivan avion, što ga svrstava među 20 najbolje opremljenih vazduhoplovnih snaga na svetu. Pored toga, njegovo vazduhoplovne snage se smatraju jednim od najjačih i najnaprednijih u Africi i arapskom svetu, i često su rangirane kao druge na Crnom kontinentu, odmah iza Egipta.
Kakve su geopolitičke potrese izazvale navedene kupovine, najbolje govori reakcija Vašingtona: američki Stejt department je najavio moguće sankcije Alžiru jer njegove poslove sa Rusijom, vredne milijarde dolara, smatra pretnjom regionalnoj stabilnosti i zapadnim interesima.
Robert Paladino, šef Kancelarije za bliskoistočne poslove Stejt departmenta, upozorio je na strateško naoružavanje Alžiraca, tvrdeći da bi, ako se sankcije ne uvedu, SAD mogle dozvoliti osovini Moskva-Teheran-Peking da preuzme Mediteran kao ključnu pomorsku vezu kojom trenutno dominira NATO.
Stručnjaci poput Amina Ajuba vide sporazum između Rusije i Alžira o prodaji aviona Su-57 kao finansijski spas za Moskvu. Analitičar posebno ističe da se alžirski Su-57 oprema elektronskim sistemom za ratovanje L-265VE Hibini-U i hipersoničnim raketama, što mu daje mogućnost da napada grupe nosača aviona i ključnu evropsku infrastrukturu na koju aktuelna NATO-ova odbrana na Mediteranu nema odgovora.
Iranska veza u Zapadnoj Sahari
Autor podseća da Rusija godinama ima relativno sigurno utočište u Mediteranu preko Alžira. Nedavno potapanje ruskog broda između Alžira i Španije pokazuje o kakvim se vezama radi. Iako je u tovarnom listu navedeno da se prevoze građevinske dizalice, španska tajna služba je otkrila da se u teretu nalaze kućišta nuklearnih reaktora VM-4SG namenjena severnokorejskom programu balističkih raketa lansiranih sa podmornica.
Takođe, Alžir već decenijama dopušta ruskim flotama za praćenje da isključe transpondere i pronađu sigurno utočište u njegovim lukama poput Mers el-Kebira. Obezbeđivanjem "radarske senke", Alžir je zapravo postao učesnik u globalnoj mreži šverca oružja koja povezuje Moskvu, Teheran i Pjongjang.
Obaveštajni dokumenti ukazuju na to da su agenti Polisarija dobili iranske dronove, kao i obuku od Iranskog revolucionarnog gardijskog korpusa u kampovima u Siriji.
Prema Ajubu, ohrabrivanjem ovog separatističkog pokreta, Alžir ne samo da uznemirava Maroko, već i poziva vodećeg svetskog državnog sponzora terorizma u dvorište NATO-a. Stoga nije iznenađujuće što Vašington namerava da proglasi Polisario terorističkom organizacijom.
S druge strane, Alžir želi da učvrsti svoju ulogu glavnog vojnog aktera u Severnoj Africi, posebno nakon što se 2025. godine osećao izolovano zbog priznanja marokanskog suvereniteta nad Zapadnom Saharom od strane UN . Kao deo ove strategije, on zapravo koristi demonstraciju sile kao sredstvo odvraćanja, nastojeći da izbegne direktan rat, ali se pripremajući za najgore scenarije u kontekstu stalno napete situacije u zemljama Magreba i drugim delovima Severne Afrike.
BONUS VIDEO: