- Australijski naučnici razvili su postupak kojim se talog od kafe pretvara u dodatak za beton, pa materijal može biti i do 30 odsto čvršći.
- Tehnologija bi mogla da smanji količinu otpada od kafe i potrošnju prirodnog peska, a već je testirana na pešačkoj stazi i rekonstrukciji puteva u Australiji.
Australijski naučnici otkrili su da talog od kafe, koji se svakodnevno baca u ogromnim količinama, može da se iskoristi za proizvodnju betona koji je i do 30 odsto čvršći od običnog, piše ScienceAlert.
Istraživači sa Univerziteta RMIT u Australiji razvili su postupak kojim se iskorišćeni talog od kafe pretvara u materijal pogodan za dodavanje betonu. Njihovo istraživanje, prvi put objavljeno 2023. godine, moglo bi da doprinese rešavanju dva velika ekološka problema - nagomilavanja organskog otpada i prekomerne eksploatacije prirodnog peska.
Prema procenama, u svetu svake godine nastane oko 10 milijardi kilograma otpada od kafe, a najveći deo završava na deponijama.
"Odlaganje organskog otpada predstavlja ekološki izazov jer dovodi do emisije velikih količina gasova sa efektom staklene bašte, uključujući metan i ugljen-dioksid, koji doprinose klimatskim promenama", objasnio je inženjer Radživ Rojčand sa Univerziteta RMIT kada je istraživanje prvi put objavljeno.
Kako talog od kafe postaje građevinski materijal?
Naučnici su ustanovili da se običan talog od kafe ne može direktno dodavati betonu jer oslobađa hemijska jedinjenja koja smanjuju njegovu čvrstoću.
Zbog toga su razvili postupak poznat kao piroliza, tokom kojeg se talog zagreva na temperaturu višu od 350 stepeni Celzijusa, uz ograničen pristup kiseoniku.
Na taj način nastaje biougalj, porozni materijal bogat ugljenikom koji može da se poveže sa cementnom smešom i poboljša njena svojstva.
Istraživači su isprobali i zagrevanje na 500 stepeni, ali se pokazalo da tako dobijeni materijal nije podjednako efikasan.
"Uz pristup cirkularnoj ekonomiji, mogli bismo da sprečimo odlaganje organskog otpada na deponije i istovremeno bolje očuvamo prirodne resurse poput peska", rekao je inženjer Džije Li sa Univerziteta RMIT.
Beton od kafe već je korišćen u Australiji
Ova tehnologija nije ostala samo u laboratoriji. Tokom 2024. godine istraživači su učestvovali u izgradnji eksperimentalne pešačke staze u Gisbornu, u australijskoj saveznoj državi Viktoriji, koristeći beton sa dodatkom biouglja dobijenog od kafe.
Kasnije iste godine, isti materijal upotrebljen je i u velikom infrastrukturnom projektu rekonstrukcije puteva Pakenham.
Prema proceni izvođača radova, na tom projektu iskorišćena je količina taloga koja odgovara pripremi približno 140.000 kafa, čime je ušteđeno više od tri tone prirodnog peska.
Ipak, naučnici naglašavaju da su potrebna dodatna ispitivanja dugotrajnosti ovakvog betona, uključujući njegovu otpornost na smrzavanje, odmrzavanje, vodu i habanje.
"Naše istraživanje je još u ranoj fazi, ali ovi uzbudljivi rezultati nude inovativan način da se značajno smanji količina organskog otpada koji završava na deponijama", istakla je istraživačica Šenon Kilmartin-Linč.
Istraživački tim je početkom 2025. godine dobio priznanje za svoj rad i započeo saradnju sa komercijalnim partnerom kako bi ispitao mogućnosti šire primene novog građevinskog materijala.
BONUS VIDEO: