- Numeracija novobeogradskih blokova nastala je kao praktična oznaka u urbanističkim planovima, a kasnije je postala deo identiteta grada.
- Blok 27 nedostaje jer se Novi Beograd širio i planovi su naknadno menjani, pa raspored brojeva nije ostao redovan.
Ako ste se nekada zapitali zašto u Novom Beogradu postoje Blok 26 i Blok 28, ali ne i Blok 27, niste jedini. Još je neobičnije kada shvatite da se u ovom delu prestonice brojevi ne nižu uvek logičnim redosledom, pa se u blizini Bloka 70 nalaze i Blokovi 44 i 45. Iza ove neobične numeracije ne krije se, međutim, nikakva velika tajna, već priča o razvoju jednog grada koji je rastao brže nego što su njegovi planovi mogli da se menjaju.
Danas je teško da Novi Beograd zamislite bez prepoznatljivih stambenih blokova, širokih bulevara i velikih zelenih površina. Ipak, njihov raspored i nazivi nisu oduvek bili deo svakodnevnog života Beograđana. Nastajali su zajedno sa novim naseljem, a brojevi koji su prvobitno služili kao praktična oznaka na urbanističkim planovima vremenom su postali gotovo zaseban jezik ovog dela grada.
Ko je odlučivao kako će se blokovi da se zovu?
Priča o numeraciji novobeogradskih blokova počinje krajem pedesetih godina prošlog veka, kada je arhitekta Branko Petričić projektovao prvi autentični novobeogradski blok, označen brojem 1. U početnim planovima numeracija je pratila razvoj prostora koji se urbanistički oblikovao, ali je kasnije postalo mnogo teže da se održi taj jednostavan red.
Značajnu ulogu u daljem određivanju brojeva imali su urbanisti JovanMišković i MilutinGlavički, koautori regulacionog plana Novog Beograda s početka šezdesetih godina. Njihov zadatak bio je da na planovima označe blokove tako da se stručnjaci i ljudi koji su radili na terenu lakše sporazumevaju.
Mišković je u razgovoru za medije svojevremeno objasnio da su on i Glavički brojeve jednostavno upisivali tušem na kopiju plana. Urbanisti, kako je naveo, nisu imali ovlašćenje da blokovima i ulicama daju zvanična imena, pa su se koristili brojevima koji su se kasnije ustalili i ostali u upotrebi.
Ono što je počelo kao praktično rešenje za lakšu orijentaciju postalo je deo identiteta Novog Beograda. Danas je mnogim stanovnicima sasvim prirodno da kažu da žive u Bloku 45 ili Bloku 70, dok je broj bloka često jednako važan za snalaženje kao i naziv ulice.
Zašto brojevi nisu poređani redom?
Upravo je ovde nastao problem koji i danas intrigira mnoge Beograđane. Kada se pogleda karta Novog Beograda, deluje kao da su pojedini brojevi nasumično raspoređeni, dok neki potpuno nedostaju.
Mišković je objašnjavao da se teritorija planirana za izgradnju često naknadno proširivala. Urbanisti bi odredili granice i dodelili brojeve, a zatim bi na sastancima dobijali nove zahteve da se obuhvat plana proširi. U takvim okolnostima dodavani su novi brojevi, a prvobitni raspored više nije mogao da prati jednostavan niz.
Zato danas, na primer, postoje Blokovi 26 i 28, dok se Blok 27 ne pojavljuje u uobičajenoj numeraciji Novog Beograda. Sličnu nedoumicu izaziva i položaj Blokova 44 i 45, koji se nalaze u blizini Blokova 70 i 71, iako bi se prema samim brojevima moglo očekivati da budu na sasvim drugom mestu.
Televizorke, Sunčano naselje i drugi nadimci ovih naselja
Brojevi nisu jedino po čemu Beograđani prepoznaju svoje blokove. Pojedini delovi Novog Beograda dobili su i neformalne nadimke, najčešće zahvaljujući neobičnom izgledu zgrada ili karakteristikama čitavog naselja.
Jedan od najpoznatijih primera su Televizorke, naziv koji se odomaćio za stambene zgrade čiji prozori i fasade podsećaju na televizijske ekrane. Ovakvi nadimci pokazuju koliko je arhitektura uticala na svakodnevni govor stanovnika, ali i kako su ljudi pronalazili sopstveni način da opišu prostor u kojem žive.
Naziv Sunčano naselje takođe se vezuje za novobeogradski kraj, a ovakva imena često su se prenosila usmenim putem, bez formalnog statusa u zvaničnim adresama i gradskim planovima. Upravo zato se njihovo značenje i upotreba ponekad razlikuju od kraja do kraja.
Tako su pored zvaničnih brojeva nastajali i nazivi koji su stanovnicima bili mnogo prisniji. Oni danas predstavljaju deo lokalnog identiteta Novog Beograda, baš kao i karakteristični soliteri, široki bulevari i otvoreni prostori između zgrada.
Vaše mišljenje nam je važno - ostavite nam komentar, nije potrebna registracija!
BONUS VIDEO:
(MONDO)
Zašto u Novom Beogradu nedostaje Blok 27 i kako su nastali brojevi po kojima se Beograđani danas orijentišu? Neki blokovi dobili su i neobične nadimke, poput Televizorki, koji otkrivaju još jednu zanimljivu stranu istorije grada.