- Đurđic se slavi 16. novembra kao praznik Svetog Georgija i krsna slava brojnih srpskih porodica, uz slavski kolač, žito, vino i okupljanje najbližih.
- Uz praznik počinju Vučji dani, kada se po narodnom verovanju ništa ne iznosi iz kuće niti daje drugima, da bi se sačuvali mir i blagostanje.
Sutra, 16. novembra, Srpska pravoslavna crkva i vernici obeležavaju Đurđic, praznik posvećen Svetom velikomučeniku Georgiju, koji je ujedno i krsna slava brojnih srpskih porodica. Za ovaj dan vezuju se zanimljiva narodna verovanja i običaji koji se prenose generacijama, a posebno je interesantno ono što su naši stari praktikovali u danima koji slede nakon slave.
Đurđic se u narodu naziva i Mali Đurđevdan ili Jesenji Đurđevdan, a za razliku od prolećnog praznika, koji se slavi 6. maja, ovaj datum posvećen je prenosu moštiju Svetog Georgija iz Nikomidije u Lidu Palestinsku. Prema hrišćanskom predanju, svetitelj je želeo da bude sahranjen u Palestini, odakle mu je poticala majka. Kasnije je, u vreme cara Konstantina, u Lidi podignut hram posvećen Svetom Georgiju, a njegove mošti položene su u njega.
Sveti Georgije bio je rimski vojnik koji je stradao 303. godine, nakon što je odbio da se odrekne hrišćanske vere tokom progona koje je sprovodio car Dioklecijan. U narodu je poznat i kao Sveti Đorđe, a na ikonama se često prikazuje kako na konju kopljem ubija aždaju, simbol zla i neznaboštva. Na ikonama koje se vezuju za Đurđic, međutim, najčešće je prikazan kao stojeći ratnik sa kopljem ili mačem.
Počinju Vučji dani, a jedan običaj posebno se poštovao
Jedno od najpoznatijih narodnih verovanja vezanih za Đurđic odnosi se na period koji počinje upravo na ovaj praznik i traje do Svetog Mrate, 24. novembra. Ti dani poznati su kao Mratinci ili Vučji dani, a u prošlosti su ih ljudi posebno poštovali, naročito u selima i domaćinstvima koja su se bavila stočarstvom.
Prema narodnom predanju, u ovom periodu ništa ne bi trebalo da se iznosi iz kuće niti da se daje drugima. Verovalo se da se tako dom štiti od nesreće i da ukućani treba da sačuvaju mir i blagostanje. Takođe, žene su izbegavale ručne radove, poput predenja vune, dok se nisu preporučivali ni pranje veša, krojenje i obućarski poslovi.
Vučji dani dobili su ime po verovanju da je Sveti Mrata zaštitnik vukova. Prema starim pričama, on nadgleda kako se ljudi ponašaju i rade, a potom određuje šta će da se dogodi sa njihovom stokom. Zbog toga su se domaćini posebno trudili da poštuju običaje i ne izazivaju, kako se verovalo, nesreću u domaćinstvu.
Kakva će biti zima - naši stari su gledali u nebo
Đurđic je u narodnom kalendaru označavao i prelazak u hladniji deo godine. Naši preci pažljivo su posmatrali vremenske prilike tokom ovog perioda, verujući da one mogu da im otkriju kakva zima predstoji. Posebno se pratilo vreme tokom Mratinaca. Ako bi tih dana bilo magle, verovalo se da će zima da bude promenljiva i maglovita, dok se vedro nebo povezivalo sa oštrijom zimom i jačim mrazevima.
U narodu je ostala i izreka: "Zima dolazi sa Đurđicem, a odlazi sa Đurđevdanom", što pokazuje koliko su naši stari povezivali ove dve svetkovine sa smenom godišnjih doba.
Kako se obeležava Đurđic u srpskim domovima?
Porodice kojima je Đurđic krsna slava pripremaju slavski kolač, žito i vino, pale slavsku sveću i dočekuju rodbinu i prijatelje. Kao i kod drugih krsnih slava, centralno mesto zauzimaju molitva, sećanje na svetitelja i okupljanje porodice. Iako se Đurđic ne obeležava kao crveno slovo u crkvenom kalendaru, reč je o prazniku koji ima posebno mesto u tradiciji i verskom životu mnogih porodica.
BONUS VIDEO:
(MONDO)
