- Danijal Hadžović ocenjuje da su skandiranja Torcide Hitleru i Aušvicu u Splitu najsramnija epizoda u istoriji Hajduka. Hrvatska policija je uhapsila tri učesnika, a osudili su ih i vlada i klub.
- Podseća da je Hajduk 1941. odbio da igra pod fašističkom vlašću, a 1944. postao službeni tim NOVJ sa crvenom petokrakom na dresu.
Veliki je skandal izbio kada su navijači Hajduka pred meč sa Ajaksomskandirali Adolfu Hitleru i logoru Aušvic, a od tada se ređaju oglašavanja na tu temu. Oglasila se hrvatska policija i vlada, svoje mišljenje dao je i Igor Štimac.
Sada se u "Avazu" oglasio i novinar i osnivač "Liberalnog foruma" Danijal Hadžović. On je naglasio da je ovo najsramnija stranica istorije Hajduka koja traje od 1911. godine.
"Petokraka im je bila preko celog srca: Hajduk je odbio igrati za fašiste, a danas mu navijači prizivaju Hitlera", stoji u naslovu teksta Danijala Hadžovića.
"Ne bilo koji klub, nego tim NOVJ Hajduk"
"Postoje istorijski paradoksi koji su toliko groteskni da ih ni najbolji satiričari ne bi mogli izmisliti. Jedan takav dogodio se ovih dana na ulicama Splita, gde su pripadnici Torcide, navijačke grupe Hajduka, uoči utakmice protiv Ajalsaa uzvikivali parole u slavu Adolfa Hitlera, prizivali Aušvic i skandirali ustaške pokliče", počinje svfoj tekst Danijal Hadžović.
Hrvatska policija je već uhapsila tri vinovnika tih incidenata, navodno se traga za još bar deset osoba, a ovakve poruke je osudila čak i Vlada Hrvatske.Reagovao je i sam Hajduk, klub slavne prošlosti.
"Ono što ovoj sramotnoj epizodi daje posebnu historijsku dimenziju jeste činjenica da se radi o navijačima kluba čija je jedna od najslavnijih stranica ispisana upravo u borbi protiv fašizma. Ne bilo kojeg kluba. Nego Hajduka, koji je 1941. godine odbio da igra pod fašističkom vlašću i koji je tri godine kasnije postao službeni fudbalski tim Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije. Drugim rečima, dok današnji navijači na ulicama Splita prizivaju Hitlera, generacija Hajdukovih fudbalera iz 1944. bila je na strani onih koji su se protiv Hitlera borili s puškom u ruci."
"Bio je to čin otpora fašizmu"
U proleće 1941. godine nakon napada fašista na Jugoslaviju Split je završio pod italijanskom okupacijom. A fašistima je fudbal bio jako bitan. Hteli su Hajduk, ali Hajduk nije hteo njih.
"Fudbal je u tome imao važnu ulogu. Hajduku i drugim splitskim klubovima ponuđeno je da nastave takmičenja pod italijanskom upravom, uz povoljne uslove. Međutim, splitski klubovi odbili da učestvuju u italijanskim prvenstvima. Reakcija okupatora bila je brutalna. Italijanski guverner Dalmacije Đuzepe Bastijanini 19. jula 1941. naredio je da se klubovi koji nisu deo fašističkih sportskih organizacija proglase nezakonitim. Njihova imovina bila je konfiskovana, a sportski rad praktično ugašen.
Hajduk je mogao da prihvati uslove okupatora, promeniti identitet i nastavi da igra fudbal. Nije to uradio. U vremenu kada su ljudi zbog odbijanja fašističke vlasti završavali u zatvorima i pred streljačkim vodovima, splitski klub odabrao je da prestane da postoji u dotadašnjem institucionalnom obliku, umesto da postane propagandno sredstvo okupatora.
Bio je to čin otpora kojem se teško može pronaći mnogo paralela u historiji evropskog fudbala. Tri godine kasnije, u maju 1944, na oslobođenom ostrvu Visu dogodilo se nešto što će Hajduku osigurati posebno mjesto u istoriji Drugog svetskog rata. Klub je obnovljen 7. maja, na dan Svetog Duje, zaštitnika Splita. Njegovi igrači, među kojima su bili Frane Matošić, Jozo Matošić, Slavko Luštica i drugi, okupili su se na teritoriji pod kontrolom partizanskog pokreta. Hajduk je tada postao službeni tim Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije.
Na njegovim dresovima nalazila se crvena petokraka zvezda, simbol antifašističke borbe. Iako formalno nije bio državna reprezentacija, Hajduk je u ratnim okolnostima preuzeo ulogu sportskog predstavnika partizanskog pokreta i nove Jugoslavije koja se rađala iz otpora okupatoru.
"Hitler nije bio na Hajdukovoj strani"
Taj Hajduk je 23. septembra 1944. godine u Bariju odigrao meč sa reprezentacijom britanske vojske i izgubio 7:2, što je ostalo zabeleženo kao jedna od najposećenijih utakmica tokom Drugog svetskog rata.
"Hajdukovi fudbaleri s crvenom zvezdom na grudima predstavljaju antifašistički otpor pred desetinama hiljada savezničkih vojnika, dok osam decenija kasnije pojedinci koji se zaklinju u isti klub ulicama Splita prizivaju čovjeka protiv čije su se vojske njihovi sportski prethodnici borili. Teško je zamisliti potpunije istorijsko neznanje. Jer Hitler nije bio na Hajdukovoj strani. Hajduk je bio na strani onih koji su Hitlera pobedili", navodi Danijal Hadžović u svom tekstu.
(MONDO, Avaz, N.L.)
BONUS VIDEO: