Beograd se i dalje u najvećoj meri oslanja na autobuse kao osnovno prevozno sredstvo, što je dovelo do pojave specifičnih, ekstremno dugih trasa. Zbog svoje kilometraže, broja stanica i opšte važnosti za saobraćajni krvotok prestonice, izdvojile su se takozvane "monstruozne linije", koje predstavljaju pravu sliku i priliku dominacije autobuskog prevoza.
Među njima se posebno ističu linije 73 i 95, a u stopu ih prate i 47, 88, kao i 94. Iako tehnički nisu najduže gradske ili prigradske rute, svojim značajem, frekvencijom polazaka i trasom postale su svojevrsne "ikone" dugih putovanja kroz prestonicu.
Stalna smena putnika na preko 40 stanica
Autobus na liniji 73 staje na čak 43 stanice, dok linija 95 ima 41 stajalište. Njihova specifičnost ogleda se u tome što istovremeno imaju karakter i gradskih i prigradskih linija, pa su podjednako važne i za obodna naselja i za srce grada. Cirkulacija putnika je izuzetno velika, pa su retki oni koji celu trasu pređu od početne do krajnje stanice, primera radi, od Bloka 45 do Borče ili Batajnice.
Linija 95: Beogradski "metro na gumama"
Autobus 95 prolazi kroz sam centar grada, obuhvatajući širok spektar putnika. Ideja o stvaranju ovako dugačkih trasa nije nastala planski, već kao svojevrsni eksperiment u hodu. Prigradska naselja su se ubrzano širila, pa je bilo neophodno olakšati prevoz do gradske zone bez presedanja. Ranije je važilo pravilo da linije ka predgrađima nose trocifrene oznake i završavaju vožnju na čvorištima poput Ustaničke, Banovog brda ili Trošarine. Pre uvođenja okretnice na Omladinskom stadionu, "devedesetpetica" se okretala kod Botaničke bašte sa ostalim linijama sa leve obale Dunava.
Ipak, umesto skraćivanja trase do Bogoslovije, što bi ogromnom broju stanovnika Borče otežalo vezu sa centrom, formirana je mega-linija. Ona danas spaja Borču, Krnjaču, Bulevar despota Stefana, Stari grad, Ušće i novobeogradske blokove. Na taj način, ova linija je preuzela primat jednostavnijeg prevoza do centra, povezujući ne samo stambene blokove na Savi, već i poslovne zone Novog Beograda koje su procvetale u poslednje dve decenije.
Linija 73: Eksperiment koji je postao simbol Batajnice
Sličan razvojni put imala je i linija 73. Do danas je ostala jedini "uljez" sa dvocifrenim brojem koji vozi sve do Batajnice, postavši njen zaštitni znak. Pre njenog uvođenja, Batajnica je sa Zemunom bila povezana linijama 701, 702 i 703, a kasnije i ekspresnom linijom 706.
Zanimljivo je da je stara trasa "sedamdesettrojke" bila slična današnjoj liniji 45 (Blok 44 – Tošin bunar – Zemunska bolnica – Kej oslobođenja). Nakon izmene putanje, ova linija je postala moćna transverzala koja spaja savske blokove i Zemun. Produženjem do Batajnice, postala je ključna za radnike velikih fabrika poput "Koka-kole" i "Galenike", ali i za građane Zemuna, Novog Beograda i Batajnice. Iako su gužve redovna pojava, mesta se brzo oslobađaju zbog stalne fluktuacije putnika. Za one malobrojne koji putuju od prve do poslednje stanice, vožnja ovim "limenim košnicama" i dalje zahteva mnogo strpljenja i punu bateriju na mobilnom telefonu.
BONUS VIDEO:
(Kaldrma/MONDO)
