Iako u našoj zemlji postoji zaista značajan broj pećina, od kojih su neke i izuzetno posećene i poznate, ima i onih koje se po nečemu izdvajaju.
Tek jedna od njih je i ona koja je bila u prošlosti poznata kao Šljepaja. Zbog Rašćanske reke, u čijoj dolini se nalazi nazivana je i Rašćanska pećina.
Danas je poznata kao Hadži Prodanova pećina i svoj naziv duguje hrabrom srpskom vojvodi, koji se istakao u borbama protiv osmanskih osvajača u periodu Prvog srpskog ustanka.
Pretpostavlja se da je taj naziv odabran zato što je upravo ovaj vojvoda brinuo i o narodu tog kraja, pa ih je u unutrašnjosti pećine tada i skrivao.
Po mnogo čemu posebna
U mnogim pećinama u Srbiji otkriveno je svašta nešto zanimljivo. Ali se među svima njima Hadži Prodanova pećina ipak izdvaja.
Na prvom mestu zato što je u njenoj unutrašnjosti pronađeno, ni manje ni više nego 25 vrsta pećinskih životinja. I možda to i ne bi bilo toliko zanimljivo otkriće da doktor Božidar Ćurčić, profesor Biološkog fakulteta Univerziteta u Beograda i ekipa koju su činili njegovi tadašnji studenti, i koji su zajedničkim trudom i radom i došli do tog otkrića, nisu utvrdili da se radi u pećinskim životinjama koje do tog momemnta ili nisu uopšte bile poznate ili su svrstane među retke.
Međutim, iako to jeste zanimljivo, postoji još nešto što Hadži Prodanovu pećinu izdvaja u odnosu na mnoge druge pećine u Srbiji.
Na osnovu istraživanja ovog speleološkog lokaliteta otkriveni su i kristali kvarca, za koje je utvrđeno da datiraju iz perioda kada su neandrtalci boravili u unutrašnjosti pećine. Budući da se kvarc vezuje za period paleolita i to za srednji i gornji paleolit, to se upravo Hadži Prodanova pećina smatra značajnim nalazištem tog istorijsog perioda na čitavom Balkanu.
Nisu samo nendrtalci tu u svoje vreme boravili, već i pećinski medvedi, što dokazuju i otkrića kostiju, zuba i lobanje te životinje u ovoj pećini.
Još zanimljivosti o pećini
Kada se iz Ivanjice krene put Guče, nakon oko sedam pređenih kilometara nailazi se na Spomenik prirode Hadži Prodanova pećina.
Iako je u pitanju najpre speleološki lokalitet, ova pećina je po još nečemu zanimljiva.
Na samom početku 19. veka, 1809. godine, baš u periodu dok je trajao Prvi srpski ustanak, ispred pećine koja će kasnije po njemu i biti nazvana, Hadži Prodan Gligorijević gradi crvkvu i posvećuje je Arhangelu Mihailu.
Narod tog kraja nazivao ju je Adžijina crkva.
Iako je u potonjim godinama stradala, ova crkva je obnovljena i danas predstavlja još jednu od osobenosti Hadži Prodanove pećine i čini je prepoznatljivom.
BONUS VIDEO:
(Telegraf/MONDO)
