Na današnji dan, 4. maja 1980. godine, u 15.05 časova, u Kliničkom centru u Ljubljani, tri dana pred svoj 88. rođendan, umro je Josip Broz Tito, bivši predsednik SFRJ, lider jugoslovenskih komunista i vođa partizanskog pokreta otpora protiv fašizma.
Tog 4. maja, u 18.50 časova, televizijski program je prekinut, a spiker Miodrag Zdravković je pročitao najtužniju vest nakon koje se sve promenilo: "Umro je drug Tito".
Na čelu Jugoslavije bio je 35 godina, izveo je zemlju iz Sovjetskog bloka i bio jedan od lidera Pokreta nesvrstanih zemalja. Bio je počasni član svih akademija u Jugoslaviji i mnogih u inostranstvu. Odlikovan je Ordenom narodnog heroja (tri puta), Ordenom junaka socijalističkog rada, Ordenom Lenjina (SSSR) i mnogim drugim domaćim i stranim odlikovanjima.
Drugi svetski rat i okupacija Jugoslavije zatekli su ga u Zagrebu, odakle je, na njegovu inicijativu, upućen proglas narodima Jugoslavije i radnom narodu Jugoslavije, u kome se ističe odlučnost Partije da povede oslobodilački rat. Na njegovu inicijativu u Bihaću se 1942. godine sastaju predstavnici antifašističkih snaga iz svih krajeva Jugoslavije i formiraju AVNOJ – Antifašističko veće narodnog oslobođenja Jugoslavije, kao privremeno telo vlasti.
Godinu dana kasnije, AVNOJ u Jajcu donosi istorijske odluke o budućem uređenju Jugoslavije kao federativne države ravnopravnih naroda i narodnosti Jugoslavije. Na istom zasedanju Tito je dobio zvanje maršala.
Na čelu SFRJ
Nakon što su 1944. godine partizani oslobodili Jugoslaviju od okupatora, Tito počinje da radi na širenju svoje političke baze.
Za predsednika Republike izabran je 1953. godine, a donošenjem novog ustava 1974. postao je predsednik "bez ograničenja trajanja mandata".
Nehruovu nagradu (Indija) dobio je 1973. godine za međunarodno razumevanje. Titovi govori, članci i ostali politički i teorijski radovi objavljeni su u više izdanja u SFRJ i u inostranstvu. Razboleo se u 88. godini, ali je uprkos tome obavljao svoje dužnosti i učestvovao na Samitu nesvrstanih u Havani 1979. godine. U januaru 1980. godine amputirana mu je leva noga, a četiri meseca kasnije je preminuo.
Njegovoj sahrani, koja je održana u Beogradu 8. maja, prisustvovali su predstavnici više od 120 zemalja, kraljevi, prinčevi i oko 700.000 ljudi.
Njegova smrt promenila je mnogo toga na Balkanu, ali i u svetu. Deset godina kasnije usledio je raspad Jugoslavije praćen krvavim ratovima.
BONUS VIDEO:
(Novi dani/MONDO)