Za razliku od Hrvatske, gde kazna ukidanja vozačke dozvole vozača vraća u autoškolu da je ponovo stekne, u Srbiji ova pravna mera ne postoji - vozačka dozvola se samo fizički oduzima i zabranjuje se vožnja dok kazna traje, ali počinilac nakon isteka kazne vozačku dozvolu i dalje poseduje.
Gubitak vozačke dozvole u Hrvatskoj, kako pišu tamošnji mediji, nije samo administrativna mera, već ozbiljna pravna posledica koja vozača doslovno briše iz sistema i vraća ga na status kandidata u autoškoli.
Ukidanje dozvole u Hrvatskoj znači trajno oduzimanje dokumenta
Po propisima u Hrvatskoj, podseća “Poslovni dnevnik”, vozači stariji od 24 godine ostaju bez dozvole ako u razdoblju od dve godine prikupe 12 negativnih, odnosno, kaznenih bodova. Za mlade vozače, prag je znatno niži i postavljen na svega devet bodova.
U Hrvatskoj postoji ključna razlika između privremene zabrane upravljanja vozilom i ukidanja vozačke dozvole:
- Zabrana je vremenski ograničena kazna nakon koje vozač ponovo seda za volan
- Ukidanje znači da se vozaču taj dokument trajno oduzima!
U Srbiji umesto ukidanja postoji vremenska zabrana vožnje
Za razliku od ove susedne države, u Srbiji to nije slučaj. Kako za “Blic” objašnjava Damir Okanović iz Komiteta za bezbednost saobraćaja, kod nas ukidanje vozačke dozvole još uvek ne postoji kao pravni instrument."
"Naš Zakon o bezbednosti saobraćaja na putevima (ZOBS) uređuje prava i obaveze učesnika u saobraćaju, uslove za upravljanje vozilima, izdavanje vozačkih dozvola i sankcije za prekršaje. Ovim zakonom se propisuje kako se evidentiraju kazneni bodovi i koje posledice mogu biti izrečene, ali se ne koristi izraz “ukidanje dozvole” u tom smislu kako se koristi u Hrvatskoj", kaže Okanović.
Umesto ukidanja, dodaje, po našem ZOBS-u krajnja posledica određenog broja nakupljenih kaznenih bodova je - vremenska zabrana upravljanja vozilom nakon čijeg isteka vozač i dalje poseduje vozačku dozvolu.
Hrvati prekršioce šalju ponovo u autoškolu, u Srbiji idu na seminar
Razlike u propisima između Hrvatske i Srbije tu se ne završavaju. U Hrvatskoj, naime, nakon što rešenje o ukidanju dozvole postane izvršno, sledi period “hlađenja” koji traje pune dve godine. Tokom tog razdoblja, osoba ne sme ni da vozi, ali ni da pristupi ponovnom polaganju vozačkog ispita.
U Hrvatskoj vozač kome je jednom ukinuta dozvola tretira se kao potpuni početnik - bez obzira na prethodno iskustvo i hiljade pređenih kilometara. Što će reći, da bi se opet našao u saobraćaju kao vozač, najpre mora na lekarski pregled kojim se ponovo utvrđuje zdravstvena i psihofizička sposobnost za upravljanje vozilom, pa ponovo u autoškolu sa kompletnom procedurom kao i prvi put - od teorijskih i praktičnih časova do polaganja ispita.
U Srbiji, pak, zakon je “labaviji” i time povoljniji za prekršioce. Period “hlađenja” nakon oduzimanja dozvole je “samo” 90 dana ali, kako objašnjava Damir Okanović, kasnije ne povlači ponovno polaganje vozačkog ispita.
"Umesto toga, kod nas je obavezan seminar za nesavesne vozače. Dakle, po oduzimanju dozvole i isteku kompletnog perioda zabrane upravljanja vozilom, da bi se dozvola vratila mora da se dostavi dokaz da je kaznena mera izvršena i plaćena novčana ili odslužena zatvorska kazna. Pa se nakon toga sačeka 90 dana i onda se stiče pravo da se ide u Agenciju za bezbednost saobraćaja i pohađa seminar za nesavesne vozače u trajanju od 40 časova. Onda se vozaču vraća vozačka dozvola", precizira naš sagovornik.
Srbi treba da nakupe više bodova da bi im dozvola bila oduzeta
U Srbiji je, u odnosu na Hrvatsku, za prekršioce povoljniji i “prag” prikupljenih kaznenih bodova nakon kojeg sledi ukidanje dozvole.
Hrvatski “prag” iznosi 12 bodova za iskusne, odnosno, devet za početnike, i do njega se stiže brže nego što mnogi misle, pogotovo ako se počine neki od najtežih saobraćajnih prekršaja, poput vožnje sa više od 1,5 promila alkohola u krvi ili pod uticajem droga, odbijanje testiranja na prisutnost nedozvoljenih supstanci, prekoračenje brzine u naseljenom mestu za više od 50 kilometara na sat, vožnja zabranjenim smerom na auto-putu...
U Srbiji, po važećem ZOBS-u, “pragovi” su viši bar u jednoj kategoriji - 18 kaznenih bodova za standardnu vozačku dozvolu i devet kaznenih bodova za probnu dozvolu. Nakon dostizanja ovih “pragova”, dolazi do oduzimanja dozvole.
Što se tiče prekršaja kojima se “zarađuju”, do 18 kaznenih bodova može vas dovesti:
- Nasilnička vožnja
- Vožnja pod dejstvom alkohola sa više od 1,2 promila ili odbijanje alko i testiranja na opijate
- Prolazak kroz dva ili više crvenih svetala u razmaku kraćem od 10 minuta
- Preticanje vozila koje se zaustavilo radi propuštanja pešaka
- Vožnja pod zabranom
- Bekstvo sa mesta saobraćajne nezgode...
Zabrana vožnje nema posledice na radno mesto za koje se traži dozvola
Konačno, ističe Damir Okanović, povoljnost za vozače u Srbiji kojima je privremeno oduzeta vozačka dozvola ogleda se i u tome što se ta kazna ne reflektuje na posao prekršioca, ako je zaposlen na radnom mestu za koje postoji uslov posedovanja vozačke dozvole.
"S obzirom na to da kod nas ne postoji ukidanje, nego samo oduzimanje dozvole na određen vremenski period, poslodavac ne može da vam raskine ugovor o radu, ako je vaše radno mesto vezano za vozačku dozvolu, jer vam je samo privremeno zabranjeno upravljanje vozilom. Umesto toga, može samo da vas premesti na neko drugo radno mesto", ukazuje Okanović.
BONUS VIDEO:
(Blic/MONDO)
