Prošlo je tačno 12 godina od početka hrvatske vojne akcije "Oluja" koja je dovela do egzodusa više od 200.000 Srba iz Hrvatske.
U Hrvatskoj je 5. avgust državni praznik, koji se slavi kao Dan pobede i domovinske zahvalnosti za akciju "Oluja" kojom su pod hrvatsku upravu vraćeni poslednji delovi teritorije koje su držali pripadnici srpskih vojnih jedinica. Od 2000. taj dan se obeležava i kao Dan oružanih snaga Hrvatske.
Srbija taj dan obeležava pomenima i protestima.
U beogradskoj Crkvi Svetog Marka je služen pomen stradalima u "Oluji". Pomen su služili mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije i vladike Atanasije i Nikanor, a medju prisutnima su bili predsednik Vlade Srbije Vojislav Koštunica, ministar vera Radomir Naumov, ministar za infrastrukturu Velimir Ilić i komesar za izbeglice Dragiša Dabetić.
Mitropilit Amfilohije je u besedi rekao da kolona prognanika koji su pre 12 godina izbegli u Srbiju "nije ništa manje strašna od kolona u kojima su Srbi odvodjeni na stratišta u Jadovno i Jasenovac", tokom Drugog svetskog rata.
Istakavši da je to bilo veliko etničko čišćenje Srba u Hrvatskoj, on je rekao da su "oni koji su očišćeni" optuženi za etničko čišćenje. "Stradanje srpskog naroda na prosotoru Hrvatske i dalje se nastavlja", rekao je mitropolit Amfilohije, i prognane Srbe pozvao da se, i pored toga, vrate na ognjišta na kojima su njihovi preci vekovima živeli.
Premijer Vojislav Koštunica izjavio je da srpski narod nikada neće zaboraviti stravčan prizor etničkog čišćenja, kada je pre 12 godina proteran i sa svojih ognjišta iskorenjen ceo jedan narod - Srbi Krajišnici.
Najduža kolona prognanih koju je Evropa videla posle Drugog svetskog rata zauvek će ostati svedočanstvo o porazu svih onih kojih su počinili ovaj zločin i koji su za njega odgovorni, navodi se u izjavi Koštunice, koju prenosi Vlada Srbije.
Predsednik Vlade Srbije je naglasio da je naša dužnost da kao narod odamo počast svim nevino postradalim Srbima u "Oluji" što i danas činimo. "Tokom celog prošlog veka bilo je bezbroj počinjenih zločina prema srpskom narodu i moramo učiniti sve da se nijedna nevina žrtva nikada ne zaboravi i da se tako nešto nikada ne ponovi", izjavio je Koštunica.
Prethodno se oko 150 članova porodica nestalih i ubijenih u akciji "Oluja" okupilo na protestu ispred hrvatske ambadsade u Beogradu, zahtevajući rasvetljavanje sudbine nestalih i rešavanje pritanja prognanih.
Oni su ukazali da je i posle 12 godina učinjen mali pomak u rešavanju sudbine nestalih i da pravda još nije zadovoljena. Organizatori protesta su Zajednica udruženja prognanih iz Hrvatske i Udruženje porodica nestalih lica iz Krajine i Hrvatske. Na protestu je pročitano otvoreno pismo u kome se zahteva rešavanje problema progranih Srba iz Hrvatske tokom akcije Oluja, koje će biti upućeno i srpskim i hrvatskim institiucijama.
Učesnici protesta nosili su dva velika transparenta sa parolama "zločin bez kazne, Olujom do NDH" i "Hrvatska još krije 2.650 ubijenih" sa imenima nestalih tokom akcije Oluja.
Na protestu je ukazano i na problem ekshumacije i identifikacije poginulih tokom akcije "Oluja", a prema rečima predstavnika udruženja do sada je ekshumirano 600 tela, od kojih je 420 identifikovano.
Fotogaleriju sa pomena i protesta možete pogledati OVDE.
Akcija "Oluja" počela je 4. avgusta 1995. godine ofanzivom Hrvatske vojske, policije i Hrvatskog vijeća obrane (vojska bosanskih Hrvata) na područja Banije, Like, Korduna i severne Dalmacije (samoproklamovana Republika Srpska Krajina). Dan kasnije, hrvatska vojska je ušla u gotovo napušten Knin i istakla hrvatsku zastavu.
U operaciji "Oluja" učestvovalo je 138.500 pripadnika Hrvatske vojske, MUP-a i Hrvatskog vijeća obrane. Tim snagama su se, prema hrvatskim izvorima, suprotstavile srpske snage od oko 31.000 vojnika.
Područje zahvaćeno hrvatskom ofanzivom napustilo je gotovo celokupno srpsko stanovništvo. Kolone izbelica na traktorima i drugim poljoprivrednim vozilima su preko područja pod kontrolom bosanskih Srba u zapadnoj i severnoj Bosni krenule ka Srbiji.
Vlasti u Srbiji su izbegličke kolone upućivale u centre u unutrašnjosti zemlje, uključujući i pokrajinu Kosovo u kojoj većinu čine kosovski Albanci.
U toj pokrajini je u kolektivnim centrima bilo smešteno nekoliko hiljada Srba, ali su oni ponovo izbegli polovinom jula 1999. godine, kada su jugoslovenska vojska i policija napustile Kosovo, nakon NATO bombardovanja SR Jugoslavije. Oni su potom smešteni u druge prihvatne centre u Srbiji.
Ova vojna akcija ubraja se u jedno od najsurovijih etničkih čišćenja na području bivše SFRJ.
Prema nekim podacima, s obzirom da preciznih podataka još nema, u akciji hrvatske vojske "Oluja" nestalo je 1.805 osoba, a Hrvatski helsinški odbor za ljudska prava tvrdi da je tokom te operacije poginulo oko 700 civila.
Dokumentaciono informativni centar "Veritas" u svojoj evidenciji ima imena 1.960 poginulih i nestalih Srba, od čega 1.205 civila, medju njima 522 žene i 12 dece.
U Hrvatskoj je 5. avgust državni praznik, koji se slavi kao Dan pobede i domovinske zahvalnosti za akciju "Oluja" kojom su pod hrvatsku upravu vraćeni poslednji delovi teritorije koje su držali pripadnici srpskih vojnih jedinica. Od 2000. taj dan se obeležava i kao Dan oružanih snaga Hrvatske.
Srbija taj dan obeležava pomenima i protestima.
U beogradskoj Crkvi Svetog Marka je služen pomen stradalima u "Oluji". Pomen su služili mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije i vladike Atanasije i Nikanor, a medju prisutnima su bili predsednik Vlade Srbije Vojislav Koštunica, ministar vera Radomir Naumov, ministar za infrastrukturu Velimir Ilić i komesar za izbeglice Dragiša Dabetić.
Mitropilit Amfilohije je u besedi rekao da kolona prognanika koji su pre 12 godina izbegli u Srbiju "nije ništa manje strašna od kolona u kojima su Srbi odvodjeni na stratišta u Jadovno i Jasenovac", tokom Drugog svetskog rata.
Istakavši da je to bilo veliko etničko čišćenje Srba u Hrvatskoj, on je rekao da su "oni koji su očišćeni" optuženi za etničko čišćenje. "Stradanje srpskog naroda na prosotoru Hrvatske i dalje se nastavlja", rekao je mitropolit Amfilohije, i prognane Srbe pozvao da se, i pored toga, vrate na ognjišta na kojima su njihovi preci vekovima živeli.
Premijer Vojislav Koštunica izjavio je da srpski narod nikada neće zaboraviti stravčan prizor etničkog čišćenja, kada je pre 12 godina proteran i sa svojih ognjišta iskorenjen ceo jedan narod - Srbi Krajišnici.
Najduža kolona prognanih koju je Evropa videla posle Drugog svetskog rata zauvek će ostati svedočanstvo o porazu svih onih kojih su počinili ovaj zločin i koji su za njega odgovorni, navodi se u izjavi Koštunice, koju prenosi Vlada Srbije.
Predsednik Vlade Srbije je naglasio da je naša dužnost da kao narod odamo počast svim nevino postradalim Srbima u "Oluji" što i danas činimo. "Tokom celog prošlog veka bilo je bezbroj počinjenih zločina prema srpskom narodu i moramo učiniti sve da se nijedna nevina žrtva nikada ne zaboravi i da se tako nešto nikada ne ponovi", izjavio je Koštunica.
Prethodno se oko 150 članova porodica nestalih i ubijenih u akciji "Oluja" okupilo na protestu ispred hrvatske ambadsade u Beogradu, zahtevajući rasvetljavanje sudbine nestalih i rešavanje pritanja prognanih.
Oni su ukazali da je i posle 12 godina učinjen mali pomak u rešavanju sudbine nestalih i da pravda još nije zadovoljena. Organizatori protesta su Zajednica udruženja prognanih iz Hrvatske i Udruženje porodica nestalih lica iz Krajine i Hrvatske. Na protestu je pročitano otvoreno pismo u kome se zahteva rešavanje problema progranih Srba iz Hrvatske tokom akcije Oluja, koje će biti upućeno i srpskim i hrvatskim institiucijama.
Učesnici protesta nosili su dva velika transparenta sa parolama "zločin bez kazne, Olujom do NDH" i "Hrvatska još krije 2.650 ubijenih" sa imenima nestalih tokom akcije Oluja.
Na protestu je ukazano i na problem ekshumacije i identifikacije poginulih tokom akcije "Oluja", a prema rečima predstavnika udruženja do sada je ekshumirano 600 tela, od kojih je 420 identifikovano.
Fotogaleriju sa pomena i protesta možete pogledati OVDE.
Akcija "Oluja" počela je 4. avgusta 1995. godine ofanzivom Hrvatske vojske, policije i Hrvatskog vijeća obrane (vojska bosanskih Hrvata) na područja Banije, Like, Korduna i severne Dalmacije (samoproklamovana Republika Srpska Krajina). Dan kasnije, hrvatska vojska je ušla u gotovo napušten Knin i istakla hrvatsku zastavu.
U operaciji "Oluja" učestvovalo je 138.500 pripadnika Hrvatske vojske, MUP-a i Hrvatskog vijeća obrane. Tim snagama su se, prema hrvatskim izvorima, suprotstavile srpske snage od oko 31.000 vojnika.
Područje zahvaćeno hrvatskom ofanzivom napustilo je gotovo celokupno srpsko stanovništvo. Kolone izbelica na traktorima i drugim poljoprivrednim vozilima su preko područja pod kontrolom bosanskih Srba u zapadnoj i severnoj Bosni krenule ka Srbiji.
Vlasti u Srbiji su izbegličke kolone upućivale u centre u unutrašnjosti zemlje, uključujući i pokrajinu Kosovo u kojoj većinu čine kosovski Albanci.
U toj pokrajini je u kolektivnim centrima bilo smešteno nekoliko hiljada Srba, ali su oni ponovo izbegli polovinom jula 1999. godine, kada su jugoslovenska vojska i policija napustile Kosovo, nakon NATO bombardovanja SR Jugoslavije. Oni su potom smešteni u druge prihvatne centre u Srbiji.
Ova vojna akcija ubraja se u jedno od najsurovijih etničkih čišćenja na području bivše SFRJ.
Prema nekim podacima, s obzirom da preciznih podataka još nema, u akciji hrvatske vojske "Oluja" nestalo je 1.805 osoba, a Hrvatski helsinški odbor za ljudska prava tvrdi da je tokom te operacije poginulo oko 700 civila.
Dokumentaciono informativni centar "Veritas" u svojoj evidenciji ima imena 1.960 poginulih i nestalih Srba, od čega 1.205 civila, medju njima 522 žene i 12 dece.
Srbi iz Krajine traže političku i kulturnu autonomiju
Na četvrtom Ilindanskom saboru, na Trgu Nikole Pašića u Beogradu, povodom 12. godišnjice "Oluje", usvojena je Rezolucija od 13 tačaka u kojoj je za krajiške Srbe zatražena i politička i kulturna autonomija u Hrvatskoj i status konstitutivnog naroda koji je im je ukinut Ustavom iz 1990. godine.
Rezolucijom se traži da "Hrvatska preispita i promeni odnos prema svojim državljanima Srbima i prestane da priča o povratku, a da ga putem državnih prinuda čini neodrživim". Od hrvatskih vlasti se traži da prestanu da slave "Oluju" koja je i prema optužnicama Haškog tribunala bila "udruženi zločinački poduhvat s ciljem trajnog izgona srpskog naroda".
Rezolucijom se traži i da hrvatska država vrati izgnanima "otete vekovne zavičaje i da iz zaposednute privatne imovine iseli sve strane državljane koje je naselila u cilju etničkog čišćenja" i da pozitivno reši više od 15.000 zahteva za obnovu oštećenih i porušenih kuća. Uz to se zahteva da "vrati stare nazive za 1.200 toponima, ukloni spomen obeležja koja stvaraju raskole, izbriše nazive ulica u srpskim zavičajima istaknutih fašista i srbofoba, obnovi više od 3.000 porušenih antifašističkih spomenika i da prestane s brisanjem memorije o anifašističkoj borbi srpskog naroda".
Od Republike Hrvatske Srbi traže i da stavi van snage Zakon o stambenom zbrinjavanju i da se prognanim Srbima vrate oduzeta stanarska prava, kao što je učinjeno u BiH.
Zahteva se i podrška pravičnoj borbi Srba i drugih nealbanaca na Kosovu i Metohiji koje, kako je navedeno, treba da ostane u sastavu Srbije, jer bi se, u suprotnom, radilo o dvojnim standardima i gaženju načela medjunarodnog prava o nepromenjljivosti državnih granica.
Poslednje tri tačke Rezolucije odnose se na Srbiju i u njima se traži od Skupštine Srbije da donese zakon o izbeglicama koji bi im omogućio da lakše dodju do krova nad glavom.
Traži se i da Srbija Medjunarodnom sudu pravde uputi tužbu protiv Hrvatske za genocid počinjen nad srpskim narodom u Hrvatskoj i BiH, kao i osnivanje Centra za istraživanje stradanja Srba, njihove materijalne i duhovne kulture.
Zatraženo je i da pri Vladi Srbije bude osnovan savet za izbeglice koji bi pratio realizaciju bilateralnih i multilateralnih sporazuma, a da se Misiji OEBS-a u Hrvatskoj sugeriše da ne može napustiti Zagreb dok se ne realizuju ovi zahtevi, u prvom redu povratak izgubljenih stanarskih prava i konvalidacija radnog staža.
Rezolucija će, kako je navedeno, biti upućena UN, EU, Kontakt grupi, nosiocima vlasti u Srbiji i Hrvatskoj, misijama OEBS-a u Zagrebu i Beogradu i ambasadama.
Rezolucijom se traži da "Hrvatska preispita i promeni odnos prema svojim državljanima Srbima i prestane da priča o povratku, a da ga putem državnih prinuda čini neodrživim". Od hrvatskih vlasti se traži da prestanu da slave "Oluju" koja je i prema optužnicama Haškog tribunala bila "udruženi zločinački poduhvat s ciljem trajnog izgona srpskog naroda".
Rezolucijom se traži i da hrvatska država vrati izgnanima "otete vekovne zavičaje i da iz zaposednute privatne imovine iseli sve strane državljane koje je naselila u cilju etničkog čišćenja" i da pozitivno reši više od 15.000 zahteva za obnovu oštećenih i porušenih kuća. Uz to se zahteva da "vrati stare nazive za 1.200 toponima, ukloni spomen obeležja koja stvaraju raskole, izbriše nazive ulica u srpskim zavičajima istaknutih fašista i srbofoba, obnovi više od 3.000 porušenih antifašističkih spomenika i da prestane s brisanjem memorije o anifašističkoj borbi srpskog naroda".
Od Republike Hrvatske Srbi traže i da stavi van snage Zakon o stambenom zbrinjavanju i da se prognanim Srbima vrate oduzeta stanarska prava, kao što je učinjeno u BiH.
Zahteva se i podrška pravičnoj borbi Srba i drugih nealbanaca na Kosovu i Metohiji koje, kako je navedeno, treba da ostane u sastavu Srbije, jer bi se, u suprotnom, radilo o dvojnim standardima i gaženju načela medjunarodnog prava o nepromenjljivosti državnih granica.
Poslednje tri tačke Rezolucije odnose se na Srbiju i u njima se traži od Skupštine Srbije da donese zakon o izbeglicama koji bi im omogućio da lakše dodju do krova nad glavom.
Traži se i da Srbija Medjunarodnom sudu pravde uputi tužbu protiv Hrvatske za genocid počinjen nad srpskim narodom u Hrvatskoj i BiH, kao i osnivanje Centra za istraživanje stradanja Srba, njihove materijalne i duhovne kulture.
Zatraženo je i da pri Vladi Srbije bude osnovan savet za izbeglice koji bi pratio realizaciju bilateralnih i multilateralnih sporazuma, a da se Misiji OEBS-a u Hrvatskoj sugeriše da ne može napustiti Zagreb dok se ne realizuju ovi zahtevi, u prvom redu povratak izgubljenih stanarskih prava i konvalidacija radnog staža.
Rezolucija će, kako je navedeno, biti upućena UN, EU, Kontakt grupi, nosiocima vlasti u Srbiji i Hrvatskoj, misijama OEBS-a u Zagrebu i Beogradu i ambasadama.
U Banjaluci 7.000 sveća za stradale
U okviru obeležavanja godišnjice progona Srba iz Republike Srpske Krajine u petak uveče, ispred hrama Hrista Spasitelja u centru Banjaluke, obavljeno je tradicionalno paljenje 7.000 sveća.
Paljenju sveća prisustvovali su predstavnici Dokumentaciono-informativnog centra "Veritas", koje je predvodio direktor Savo Štrbac, članovi Odbora za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova Vlade RS, veliki broj prognanih Krajišnika koji su nakon egzodusa iz RSK ostali živeti na ovim prostorima, te gradjani Banjaluke.
Pre paljenja sveća u Medjunarodnom pres-centru u Banjaluci održano je dokumentarno veče u okviru kojeg je, u produkciji "Veritasa", prikazan dokumentarni film "Agresija Hrvatske na RSK 1995."
Dokumentarni film prikazuje generalni presek nestanka Srba za vreme Nezavisne Države Hrvatske pa sve do 1995. godine. Film sadrži izjave domaćih političkih i stranih zvaničnika u to vrijeme na prostoru bivše Jugoslavije, kao i izveštaje stranih medija o ratnim dogadjanjima na tom prostoru i o padu RSK.
Film se završava simboličnim prikazivanjem stradanja krajiške žene 1941. i 1995. godine.
Predsednik Republike Srpske Milan Jelić poručio je da godišnjica akcije "Oluja" i progona i etničkog čišćenja Srba iz Hrvatske za hrvatske vlasti i medjunarodnu zajednicu treba da bude opomena da izvršioci i nalogodavci stravičnih zločina počinjenih nad srpskim stanovništvom moraju odgovarati pred licem pravde.
Predsednik RS je naglaio da je žalosno što hrvatske vlasti progon i etničko čišćenje Srba iz Hrvatske tokom akcije "Oluja" proslavljaju kao nacionalni praznik, umesto da ova godišnjica masovnog egzodusa srpskog stanovništva bude podsećanje da je ljudski i pravedno da posledice ovog zločina budu ublažene .
Paljenju sveća prisustvovali su predstavnici Dokumentaciono-informativnog centra "Veritas", koje je predvodio direktor Savo Štrbac, članovi Odbora za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova Vlade RS, veliki broj prognanih Krajišnika koji su nakon egzodusa iz RSK ostali živeti na ovim prostorima, te gradjani Banjaluke.
Pre paljenja sveća u Medjunarodnom pres-centru u Banjaluci održano je dokumentarno veče u okviru kojeg je, u produkciji "Veritasa", prikazan dokumentarni film "Agresija Hrvatske na RSK 1995."
Dokumentarni film prikazuje generalni presek nestanka Srba za vreme Nezavisne Države Hrvatske pa sve do 1995. godine. Film sadrži izjave domaćih političkih i stranih zvaničnika u to vrijeme na prostoru bivše Jugoslavije, kao i izveštaje stranih medija o ratnim dogadjanjima na tom prostoru i o padu RSK.
Film se završava simboličnim prikazivanjem stradanja krajiške žene 1941. i 1995. godine.
Predsednik Republike Srpske Milan Jelić poručio je da godišnjica akcije "Oluja" i progona i etničkog čišćenja Srba iz Hrvatske za hrvatske vlasti i medjunarodnu zajednicu treba da bude opomena da izvršioci i nalogodavci stravičnih zločina počinjenih nad srpskim stanovništvom moraju odgovarati pred licem pravde.
Predsednik RS je naglaio da je žalosno što hrvatske vlasti progon i etničko čišćenje Srba iz Hrvatske tokom akcije "Oluja" proslavljaju kao nacionalni praznik, umesto da ova godišnjica masovnog egzodusa srpskog stanovništva bude podsećanje da je ljudski i pravedno da posledice ovog zločina budu ublažene .
Niko još nije osudjen
Penzionisani general Glavnog štaba Hrvatske vojske Janko Bobetko je u intervjuu zagrebačkom "Jutarnjem listu" u avgustu 2001. izjavio da je on autor plana akcije "Oluja" i da je vojni vrh sa tadašnjim predsednikom Hrvatske Franjom Tudjmanom tu operaciju pripremao dve godine.
U septembru 2002. Haški tribunal otpečatio je optužnicu protiv Bobetka za zločine protiv čovečnosti i kršenja zakona i običaja rata u akciji hrvatske vojske u Medačkom džepu. Hrvatske vlasti nisu izručile Bobetka i on je do 29. aprila 2003, kada je umro, sve vreme bio u zagrebačkoj bolnici.
Portparol Stejt departmenta Ričard Baučer izjavio je u decembru 2002. da su SAD imale odredjena saznanja da su pripreme za akciju "Oluja" u toku, ali da nisu bile "umešane u planiranje ili izvodjenje te operacije". To je ponovio i bivši američki ambasador u Zagrebu Piter Galbrajt na sudjenju Slobodanu Miloševiću u Hagu.
Gostujući u emisiji "Nedeljom u dva" na hrvatskoj TV, u maju ove godine, Galbrajt je rekao da veruje da su hrvatske vlasti bile umešane u zločine.
"Niko ne može poreći da su se zločini nakon "Oluje" dogodili, uključujući i korake čiji je cilj bio sprečavanje povratka Srba", rekao je Galbrajt.
Za vreme Tudjmanovog režima hrvatske vlasti su negirale optužbe o etničkom čišćenju i odbijale saradnju sa Medjunarodnim sudom za ratne zločine u Hagu, tvrdeći da je reč o legitimnoj vojnoj operaciji protiv pobunjenika. Zvanični stav Hrvatske je bio da nije bilo razloga da Srbi koji nisu bili umešani u ratna dejstva napuste to područje.
U medjuvremenu su hrvatske vlasti prihvatile saradnju sa Tribunalom u Hagu i tom sudu su do sada dostavile na desetine obradjenih slučajeva najtežih zločina počinjenih tokom i nakon vojno-policijskih akcija "Bljesak" i "Oluja".
Glavni tužilac Karla Del Ponte odustala je od podizanja optužnice protiv generala Petra Stipetića, koji je komandovao vojnim akcijama u sklopu operacije "Oluja", posle njegovog iskaza haškim istražiteljima u oktobru 2001. godine.
Tužilaštvo je odustalo i od podizanja optužnice protiv Mirka Norca, koji je, takodje, saslusan u statusu osumnjičenog. On je u Hrvatskoj ranije osudjen na 12 godina zatvora zbog likvidacije najmanje 50 srpskih civila na području Gospića i Karlobaga 1991.
Županijsko državno tužilaštvo u Šibeniku je u februaru 2002, odustalo od optužnice protiv četvorice bivših pripadnika hrvatske vojske, optuženih za ubistvo srpskih civila u selu Varivode tokom i nakon vojne akcije "Oluja".
Hrvatska vlada je početkom jula 2003. saopštila da je primila izveštaj državnog tužioca o krivičnim prijavama i postupcima protiv izvršilaca zločina nakon vojne akcije "Oluja". Optužene su
3.792 osobe, a protiv većine su donete presude.
Hrvatski predsednik Stjepan Mesić više puta je javno rekao da će svako ko je počinio zločine u Hrvatskoj biti procesuiran.
Za zločine počinjene tokom operacije "Oluja" haški Tribunal je 26. jula 2001. otpečatio optužnicu protiv penzionisanog hrvatskog generala Ante Gotovine, koji je bio komandant operacije "Oluja".
Gotovina je od tada bio u bekstvu. Uhapšen je u Španiji 7. decembra 2005. i izručen Haškom tribunalu.
U martu 2004. Tribunal u Hagu otpečatio je optužnice protiv hrvatskih generala Ivana Čermaka i Mladena Markača, koje ih terete po ličnoj i komandnoj odgovornosti za zločine protiv čovečnosti i kršenja zakona i običaja ratovanja tokom i nakon operacije "Oluja", nakon čega su oni dobrovoljno otputovali u Hag.
Nekoliko meseci kasnije dvojica generala su izmenjenom i dopunjenom optužnicom optužena za progon, deportacije i prisilno premeštanje, pljačku, bezobzirno razaranje naselja, ubistva, nehumana dela i okrutan tretman.
U proširenoj optužnici kao učesnici u tom zločinačkom poduhvatu navode se i tadašnji predsednik Hrvatske Franjo Tudjman, ministar odbrane Gojko Sušak, zapovednik operacije Oluja general Ante Gotovina, načelnik Glavnog štaba Hrvatske vojske Zvonimir Červenko i jegov prethodnik Janko Bobetko. Od navedenih jedino je Gotovina živ.
Optužnica protiv Gotovine je odlukom Pretresnog veća Haškog tribunala spojena sa optužnicom druge dvojice generala, Ivanom Čermakom i Mladenom Markačem.
Mesec dana ranije Haški tribunal obelodanio je imena još sedmorice hrvatskih zvaničnika koji su bili "članovi udruženja zločinackog poduhvata proterivanja Srba iz Hrvatske" (bivši hrvatski ministri Jure Radić i Ivan Jarnjak, šef tajne službe Markica Rebić i generali Mate Laušić, Miljenko Crnjac, Rahim Ademi i Mirko Norac).
(MONDO/agencije)
U septembru 2002. Haški tribunal otpečatio je optužnicu protiv Bobetka za zločine protiv čovečnosti i kršenja zakona i običaja rata u akciji hrvatske vojske u Medačkom džepu. Hrvatske vlasti nisu izručile Bobetka i on je do 29. aprila 2003, kada je umro, sve vreme bio u zagrebačkoj bolnici.
Portparol Stejt departmenta Ričard Baučer izjavio je u decembru 2002. da su SAD imale odredjena saznanja da su pripreme za akciju "Oluja" u toku, ali da nisu bile "umešane u planiranje ili izvodjenje te operacije". To je ponovio i bivši američki ambasador u Zagrebu Piter Galbrajt na sudjenju Slobodanu Miloševiću u Hagu.
Gostujući u emisiji "Nedeljom u dva" na hrvatskoj TV, u maju ove godine, Galbrajt je rekao da veruje da su hrvatske vlasti bile umešane u zločine.
"Niko ne može poreći da su se zločini nakon "Oluje" dogodili, uključujući i korake čiji je cilj bio sprečavanje povratka Srba", rekao je Galbrajt.
Za vreme Tudjmanovog režima hrvatske vlasti su negirale optužbe o etničkom čišćenju i odbijale saradnju sa Medjunarodnim sudom za ratne zločine u Hagu, tvrdeći da je reč o legitimnoj vojnoj operaciji protiv pobunjenika. Zvanični stav Hrvatske je bio da nije bilo razloga da Srbi koji nisu bili umešani u ratna dejstva napuste to područje.
U medjuvremenu su hrvatske vlasti prihvatile saradnju sa Tribunalom u Hagu i tom sudu su do sada dostavile na desetine obradjenih slučajeva najtežih zločina počinjenih tokom i nakon vojno-policijskih akcija "Bljesak" i "Oluja".
Glavni tužilac Karla Del Ponte odustala je od podizanja optužnice protiv generala Petra Stipetića, koji je komandovao vojnim akcijama u sklopu operacije "Oluja", posle njegovog iskaza haškim istražiteljima u oktobru 2001. godine.
Tužilaštvo je odustalo i od podizanja optužnice protiv Mirka Norca, koji je, takodje, saslusan u statusu osumnjičenog. On je u Hrvatskoj ranije osudjen na 12 godina zatvora zbog likvidacije najmanje 50 srpskih civila na području Gospića i Karlobaga 1991.
Županijsko državno tužilaštvo u Šibeniku je u februaru 2002, odustalo od optužnice protiv četvorice bivših pripadnika hrvatske vojske, optuženih za ubistvo srpskih civila u selu Varivode tokom i nakon vojne akcije "Oluja".
Hrvatska vlada je početkom jula 2003. saopštila da je primila izveštaj državnog tužioca o krivičnim prijavama i postupcima protiv izvršilaca zločina nakon vojne akcije "Oluja". Optužene su
3.792 osobe, a protiv većine su donete presude.
Hrvatski predsednik Stjepan Mesić više puta je javno rekao da će svako ko je počinio zločine u Hrvatskoj biti procesuiran.
Za zločine počinjene tokom operacije "Oluja" haški Tribunal je 26. jula 2001. otpečatio optužnicu protiv penzionisanog hrvatskog generala Ante Gotovine, koji je bio komandant operacije "Oluja".
Gotovina je od tada bio u bekstvu. Uhapšen je u Španiji 7. decembra 2005. i izručen Haškom tribunalu.
U martu 2004. Tribunal u Hagu otpečatio je optužnice protiv hrvatskih generala Ivana Čermaka i Mladena Markača, koje ih terete po ličnoj i komandnoj odgovornosti za zločine protiv čovečnosti i kršenja zakona i običaja ratovanja tokom i nakon operacije "Oluja", nakon čega su oni dobrovoljno otputovali u Hag.
Nekoliko meseci kasnije dvojica generala su izmenjenom i dopunjenom optužnicom optužena za progon, deportacije i prisilno premeštanje, pljačku, bezobzirno razaranje naselja, ubistva, nehumana dela i okrutan tretman.
U proširenoj optužnici kao učesnici u tom zločinačkom poduhvatu navode se i tadašnji predsednik Hrvatske Franjo Tudjman, ministar odbrane Gojko Sušak, zapovednik operacije Oluja general Ante Gotovina, načelnik Glavnog štaba Hrvatske vojske Zvonimir Červenko i jegov prethodnik Janko Bobetko. Od navedenih jedino je Gotovina živ.
Optužnica protiv Gotovine je odlukom Pretresnog veća Haškog tribunala spojena sa optužnicom druge dvojice generala, Ivanom Čermakom i Mladenom Markačem.
Mesec dana ranije Haški tribunal obelodanio je imena još sedmorice hrvatskih zvaničnika koji su bili "članovi udruženja zločinackog poduhvata proterivanja Srba iz Hrvatske" (bivši hrvatski ministri Jure Radić i Ivan Jarnjak, šef tajne službe Markica Rebić i generali Mate Laušić, Miljenko Crnjac, Rahim Ademi i Mirko Norac).
(MONDO/agencije)
Pridruži se MONDO zajednici.
