Iranska državna novinska agencija Tasnim prenela je izjavu ajatolaha Nasera Makarema Širazija u kojoj je pozvao na "džihad" protiv SAD-a i Izraela, navodeći da je "osveta verska dužnost svih muslimana" nakon ubistva vrhovnog vođe ajatolaha Ali Hamneja. Tasnim je citirao Širazija, koji je SAD i Izrael označio kao "glavne počinioce" i poručio da muslimani imaju obavezu tražiti odmazdu.
Makarem Širazi je merdža el-taklid, odnosno jedan od najviših šiitskih verskih autoriteta kojeg sledi veliki broj vernika u Iranu i izvan njega. Takvi autoriteti imaju pravo izdavati verske dekrete (fetve) koji određuju kako bi vernici trebalo da postupaju u političkim, pravnim i moralnim pitanjima. Ovakve odluke mogu imati snažan uticaj na javno raspoloženje i mobilizaciju, iako formalne vojne odluke u Iranu donosi državni aparat, pre svega vrhovni vođa, koji prema ustavu ima vrhovnu komandu nad oružanim snagama.
Šta je džihad?
Važno je naglasiti da pojam "džihad" u islamskoj pravnoj tradiciji ima više značenja, ali u savremenom političko-vojnom kontekstu, kao u ovom slučaju, obično označava poziv na oružani otpor protiv onoga što se smatra agresijom.
Istraživanja o šiitskoj političkoj doktrini pokazuju da verski autoriteti mogu davati religijski legitimitet ratu, posebno kada se sukob predstavlja kao odbrana islamske zajednice ili države.
Međutim, takva izjava sama po sebi ne predstavlja formalnu objavu rata od strane države. Prema iranskom ustavu, vrhovni vođa i državni aparat imaju konačnu kontrolu nad oružanim snagama i vojnim operacijama.
U galeriji pogledajte fotografije napada na Iran:
Ipak, analitičari upozoravaju da javni poziv na džihad od strane visokog ajatolaha može dodatno povećati mobilizaciju saveznika Irana i produbiti sukob, jer mu daje snažnu religijsku dimenziju.
Više o ratu na Bliskom istoku čitajte u našem blogu uživo.
BONUS VIDEO:
(N1info.ba/MONDO)
