- Na 71,5 odsto analiziranih priobalnih područja SAD tlo se spušta brže od 0,1 centimetra godišnje, a najveće stope beleže se na obali Meksičkog zaliva.
- Istraživači upozoravaju da taj proces povećava rizik od poplava i slabi zaštitu nasipa, bedema i odvodnih sistema.
- U priobalnim zonama pogođenim spuštanjem tla živi oko 84,3 miliona ljudi, a oko 3,2 miliona je u područjima sa visokom stopom spuštanja.
Porast nivoa mora nije jedina pretnja američkoj obali. Novo istraživanje pokazuje da se na velikom delu priobalja spušta i samo tlo, što dodatno povećava opasnost od poplava.
Naučnici sa Univerziteta Tafts i Virdžinija tek analizirali su više od 190 miliona podataka o vertikalnom pomeranju tla, prikupljenih uglavnom satelitskim merenjima od 2007. do 2020. godine.
"Na nivou cele zemlje, 71,5 odsto analiziranih priobalnih područja spušta se brže od 0,1 centimetra godišnje, a najveće stope zabeležene su na obali Meksičkog zaliva", naveli su istraživači.
Najizraženije spuštanje na obali Meksičkog zaliva
Prema rezultatima studije, 43 odsto analiziranih priobalnih područja spušta se najmanje dva milimetra godišnje, a 23,3 odsto najmanje tri milimetra. Spuštanje tla gotovo je sveprisutno i na istočnoj obali SAD, dok su pojedini delovi zapadne obale zabeležili izdizanje, piše Science Alert.
Uzroci se razlikuju od mesta do mesta. Među prirodnim procesima su sabijanje sedimenta u deltama i močvarama, kao i dugotrajne geološke promene nakon poslednjeg ledenog doba. Spuštanju tla može doprineti i prekomerno crpljenje podzemnih voda, mada naučnici u ovom istraživanju nisu neposredno procenjivali uticaj tog faktora.
"Spuštanje tla ne dešava se izolovano. Ono se često prepliće sa klimatskim ekstremima i ljudskim korišćenjem zemljišta, što može dodatno da poveća opasnosti", upozorili su autori studije.
Rizik za više od 84 miliona ljudi
Istraživači procenjuju da oko 84,3 miliona ljudi živi u američkim priobalnim područjima pogođenim različitim stepenima spuštanja tla. Od toga je približno 3,2 miliona ljudi u područjima sa visokom stopom spuštanja.
Taj proces vremenom može da oslabi zaštitu koju pružaju nasipi, morski bedemi i odvodni sistemi, ali i da ugrozi puteve, mostove, zgrade i cevovode. Autori zato pozivaju da se podaci o spuštanju tla uključe u planiranje obalske zaštite i ulaganja u infrastrukturu.
BONUS VIDEO:
