- Grčki mediji i vojni analitičari razmatraju hipotetički scenario preventivnog udara na Tursku, ako bi pretnja bila ocenjena kao neposredna i neizbežna.
- U prvom talasu pominju se elektronsko ometanje, napadi Rafala i F-16 na vojne ciljeve i gađanje desantnih brodova sa egejskih ostrva.
To navode vojni analitičari i izvori sa kojima je razgovarao grčki portal "Ta Nea".
Reč je o hipotetičkom operativnom scenariju koji podrazumeva pristup drugačiji od tradicionalne pasivne odbrane i oslanja se na aktivno odvraćanje, odnosno pokušaj da se protivničke snage onesposobe pre nego što uspeju da izvedu napad. Grčki medij naglašava da je reč o jednom od mogućih scenarija, a ne o zvanično objavljenom planu za napad na Tursku.
Kada bi Grčka mogla da izvede preventivni udar?
Rasprava je pokrenuta nakon što je načelnik Generalštaba nacionalne odbrane Grčke Dimitrios Hupis u decembru 2025. govorio o mogućnosti izvođenja "preventivnih udara strateškog karaktera na velikoj dubini", u okviru novog pristupa odvraćanju.
Prema analitičarima i vojnim izvorima koje je kontaktirao "Ta Nea", preventivni udar predstavljao bi odbrambenu akciju u situaciji u kojoj je protivnik već pokrenuo nepovratan proces pripreme napada.
Takav plan mogao bi, prema opisanom scenariju, da bude aktiviran ukoliko bi pretnja bila procenjena kao "neposredna i neizbežna". Kao primer se navodi masovno premeštanje turskih snaga, snabdevanje desantnih brodova gorivom i ratnim materijalom, podizanje njihove borbene gotovosti, kao i stavljanje dronova i balističkih raketa Bora i Tajfun u stanje maksimalne pripravnosti.
Obaveštajni podaci morali bi, prema ovom scenariju, da pokažu da su turske snage dobile konačna operativna naređenja i da je počelo ukrcavanje marinaca.
Kako bi izgledala prva faza operacije?
U tom slučaju bio bi potreban potpuni koordinisani rad grčkih obaveštajnih i vojnih službi, kao i korišćenje podataka savezničkih satelita u realnom vremenu.
"Ta Nea" navodi i veliki rizik takve odluke: ukoliko bi obaveštajni podaci bili pogrešni ili nepotpuni, država koja prva izvede napad mogla bi na međunarodnom planu da bude označena kao agresor i izgubi diplomatsku podršku.
U hipotetičkom scenariju operacija bi počela pokušajem "oslepljivanja" protivnika. Sistemi za elektronsko ratovanje grčkih oružanih snaga ometali bi rad radara, telekomunikacija i stanica za navođenje dronova "Bajraktar" i "Anka" duž obale Male Azije.
Koje bi snage Grčka koristila?
Istovremeno bi u akciju stupilo grčko ratno vazduhoplovstvo. Eskadrile lovaca "Rafal" i F-16 "Vajper", prema scenariju koji opisuje grčki portal, bez ulaska u turski vazdušni prostor lansirale bi rakete velikog dometa prema odabranim vojnim ciljevima.
Kao potencijalni ciljevi u tekstu se navode piste važnih aerodroma u Dalamanu, Balikesiru i Čigliju, čijim bi onesposobljavanjem bio otežan rad turskog ratnog vazduhoplovstva.
Istovremeno bi sa istočnih egejskih ostrva grčke baterije vođenih raketa "Spajk NLOS" i "Egzoset" mogle da gađaju turske desantne brodove dok se još nalaze u lukama, među kojima...
Kako bi Grčka odgovorila na protivnapad?
Vojni analitičari ističu da nijedan preventivni udar ne može da uništi sve protivničke snage, zbog čega bi sledeći deo scenarija podrazumevao odbranu od turskog odgovora.
U toj fazi bila bi aktivirana nova grčka protivraketna i protivdronska infrastruktura. U tekstu se navode radari "SeaFire" na novim grčkim fregatama klase "Kimon", odnosno FDI/Belharra, u koordinaciji sa kopnenim baterijama "Patriot".
Njihov zadatak bio bi presretanje raketa i bespilotnih letelica kojima bi Turska pokušala da odgovori na prvi udar.
Šta bi se dogodilo u prvih 24 sata?
Prema scenariju koji prenosi "Ta Nea", cilj bi bio da se u periodu kraćem od 24 sata spreči prerastanje sukoba u dugotrajan rat iscrpljivanja.
Autori scenarija pretpostavljaju da bi tursko vazduhoplovstvo bilo značajno ograničeno, mornarica pogođena, a sposobnost izvođenja ofanzivnih operacija ozbiljno umanjena. To su, međutim, pretpostavljeni ishodi scenarija grčkih vojnih analitičara, a ne potvrđene procene rezultata mogućeg sukoba.
U toj fazi očekivalo bi se uključivanje međunarodne zajednice, pre svega SAD, NATO-a i Evropske unije, sa ciljem postizanja prekida vatre.
"Ta Nea" zaključuje da je ovo samo jedan od mogućih operativnih scenarija kojim se pokušava objasniti koncept aktivnog odvraćanja, odnosno sposobnost da se protivniku uskrati mogućnost izvođenja napada pre nego što on počne.
BONUS VIDEO:
· Reaguj