- Kina gradi 'Zeleni kineski zid' dug oko 4.480 kilometara, kao deo programa zaštitnih šuma Tri severa koji traje od 1978. do 2050. godine.
- Cilj je da se uspori dezertifikacija, zaštite poljoprivredne površine i smanji šteta od peščanih oluja koje pogađaju i Peking.
Dok je Kineski zid vekovima služio kao odbrana od osvajača, njegov zeleni pandan ima sasvim drugačiju misiju - da zaštiti zemlju od prirodnog fenomena koji polako menja izgled čitavih regiona. Reč je o ogromnom pojasu vegetacije koji se prostire kroz severne delove Kine i predstavlja deo jednog od najvećih projekata pošumljavanja na svetu.
Projekat je poznat kao "Zeleni kineski zid", a njegovo zvanično ime je Program zaštitnih šuma Tri severa. Pokrenut je 1978. godine, a planirano je da traje sve do 2050. godine. Područje obuhvaćeno programom proteže se oko 4.480 kilometara od istoka ka zapadu.
Pustinja guta plodno zemljište
Severna Kina decenijama se suočava sa ozbiljnim problemom degradacije zemljišta i širenja pustinjskih područja. U pojedinim oblastima pesak prekriva poljoprivredne površine, ugrožava naselja i otežava život stanovništvu koje zavisi od zemlje.
Poseban problem predstavljaju peščane oluje. Snažni vetrovi podižu ogromne količine peska i prašine, koje mogu da putuju stotinama, pa i hiljadama kilometara. Posledice osećaju i veliki gradovi, uključujući Peking, gde takve oluje mogu da pogoršaju kvalitet vazduha i smanje vidljivost.
Razmere problema pokazuju i podaci kineskih institucija, prema kojima je 2020. godine oko 27,2 odsto teritorije Kine bilo zahvaćeno dezertifikacijom. To, međutim, ne znači da je čitava ta površina prekrivena pustinjskim peskom, već da je zemljište u različitom stepenu izgubilo svoju produktivnost usled procesa degradacije.
Kako funkcioniše zeleni zid?
Umesto da podiže fizičku barijeru, Kina pokušava da stvori prirodnu zaštitu od vetra. Na odgovarajućim lokacijama sade se drveće, žbunje i trava, čije korenje stabilizuje zemljište i smanjuje mogućnost da vetar odnosi pesak.
Vegetacija takođe može da uspori vetar pri tlu, zaštiti poljoprivredne površine i pomogne u očuvanju vlage u zemljištu. U nekim područjima obnavljaju se travnjaci i prirodna vegetacija, dok se u drugim formiraju pojasevi drveća koji treba da spreče dalje širenje peska.
Ovo nije jednostavan zadatak. Ogromne površine, oskudne padavine i ekstremni vremenski uslovi otežavaju opstanak mladih biljaka. Zbog toga uspeh ne zavisi samo od broja posađenih stabala već i od toga koliko će biljaka preživeti i da li je izabrana vegetacija prilagođena lokalnoj klimi.
Rezultati postoje, ali posao nije završen
Kineski program traje više od četiri decenije, a prema zvaničnim podacima, do kraja 2020. godine pošumljeno je oko 31,74 miliona hektara u okviru programa. Kineske vlasti navode da je projekat doprineo usporavanju širenja dezertifikacije, zaštiti zemljišta i smanjenju štete od peščanih oluja.
Ipak, naučnici upozoravaju da masovna sadnja drveća nije univerzalno rešenje. U izrazito sušnim područjima previše vegetacije može da poveća pritisak na oskudne vodne resurse, dok neodgovarajuće vrste mogu teško da opstanu. Zbog toga su zaštita postojećih ekosistema, obnova prirodnih travnjaka i pažljivo upravljanje vodom podjednako važni kao i sadnja novih stabala.
Kina nastavlja da razvija program, sa planovima koji se protežu do 2050. godine, kako bi dodatno ojačala zaštitu severnih oblasti od peska, erozije i degradacije zemljišta.
Zašto se projekat smatra jednim od najvećih ekoloških poduhvata?
Zeleni kineski zid nije građevina koja će biti završena za nekoliko godina. Reč je o višedecenijskom pokušaju da se promeni način na koji ogromna područja reaguju na vetar, sušu i gubitak vegetacije.
Ako projekat nastavi da daje rezultate, koristi bi mogle da budu višestruke: manje erozije, bolja zaštita poljoprivrede, stabilnije zemljište i manja izloženost pojedinih naselja peščanim olujama.
Ipak, pustinja se ne može zaustaviti preko noći, niti je moguće ozeleniti svako sušno područje bez posledica po vodne resurse. Zato će pravi uspeh ovog poduhvata zavisiti od toga da li će zeleni pojasevi opstati i postati stabilni ekosistemi.
BONUS VIDDEO:
