Policistični jajnici (PCOS) godinama važe za jednu od najčešćih dijagnoza u ginekologiji kod žena u reproduktivnom dobu. Sam naziv - sindrom policističnih jajnika, sugeriše da problem pre svega pogađa jajnike i prisustvo cista, iako je stvarna slika bolesti mnogo složenija. Upravo zato su stručnjaci odlučili da odustanu od naziva PCOS i uvedu novi termin - PMOS, odnosno poliendokrini metabolički ovarijski sindrom.
Zašto PCOS menja ime?
Promena nije samo korekcija medicinskog naziva. Cilj je da se bolje prikaže suština bolesti, olakša njeno prepoznavanje, smanji stigma povezana sa starim nazivom i naglasi da je reč o stanju koje utiče na ceo organizam, a ne samo na jajnike.
Najvažnija razlika između PCOS i PMOS ne odnosi se na samu bolest, već na način njenog opisivanja. Naziv PCOS godinama je sugerisao da su glavni problem ciste na jajnicima. Međutim, lekari ističu da to nije precizno. Žene sa PCOS nemaju više patoloških cista od opšte populacije, a promene koje se vide na ultrazvuku nisu isto što i ciste koje zahtevaju operaciju.
Novi naziv, PMOS, bolje odražava prirodu bolesti. On naglašava da uzrok nije samo u radu jajnika, već i u hormonskim i metaboličkim poremećajima koji utiču na ceo organizam. Kod mnogih pacijentkinja, pored neredovnih ciklusa i problema sa ovulacijom, javljaju se i:
- insulinska rezistencija,
- gojaznost,
- poremećaji masnoća u krvi,
- povišen krvni pritisak, kao i
- povećan rizik od dijabetesa tipa 2, masne jetre i kardiovaskularnih bolesti.
Praktični značaj promene naziva
Ova promena ima i klinički značaj. Stari naziv fokusirao se uglavnom na plodnost i ginekološki aspekt, dok bolest može da utiče i na mentalno zdravlje, povećavajući rizik od depresije i anksioznosti. Precizniji naziv može da pomogne ranijem otkrivanju, boljoj komunikaciji između lekara i pacijentkinja i većem razumevanju da je reč o sistemskom poremećaju.
Kako se manifestuje PMOS?
Simptomi su raznoliki i mogu da zahvate više sistema u telu. Najčešći su poremećaji menstruacije, neredovni ciklusi, retke menstruacije ili njihov izostanak, što pogađa i do 90 odsto pacijentkinja.
Kod nekih žena javljaju se problemi sa začećem, a i tokom trudnoće postoji povećan rizik od komplikacija. Čest je i višak androgena (muških hormona), koji može dovesti do akni, masne kože, pojačane maljavosti i opadanja kose.
Metabolički problemi su takođe česti, a uključuju sklonost gojenju (posebno u predelu stomaka), insulinsku rezistenciju, povišen šećer u krvi i hipertenziju. Mogu da se jave i bolovi u karlici, izražen PMS, apneja u snu, kao i psihičke tegobe poput anksioznosti i depresije.
Zašto je nova terminologija važna?
Stručnjaci ističu da precizniji naziv može da pomogne da se uoče simptomi koji su ranije bili zanemareni. Procene pokazuju da čak 70 odsto osoba sa ovim poremećajem nikada ne dobije tačnu dijagnozu, dok mnoge žene godinama slušaju da su njihovi simptomi posledica stresa ili viška kilograma.
PMOS je složeno stanje koje utiče na više sistema u telu, od hormonskog i reproduktivnog do metaboličkog i psihičkog zdravlja. Kako navode autori studije objavljene u časopisu The Lancet, novi naziv može da doprinese ranijem prepoznavanju bolesti i boljoj saradnji između različitih specijalista, uz podsećanje da lečenje ne treba da bude ograničeno samo na ginekologiju.
Vaše mišljenje nam je važno - ostavite nam komentar, nije potrebna registracija!
BONUS VIDEO:
(MONDO)