Profesionalno pozorište u Kruševcu osnovano je 29. marta1946. godine, u posleratnim godinama kada je želja za rečju i scenom bila jača od svih materijalnih briga. Pod imenom Narodno pozorište Kruševac, ova institucija nije nastala iz administrativne odluke, već iz duboke unutrašnje potrebe grada koji je oduvek živeo za igru, za priču i za susret publike sa umetnikom.
Prvu generaciju činili su oni koji su umetnost podizali iz amaterskog i postratnog iskustva, postavljajući temelje budućeg profesionalnog ansambla. Među osnivačima bili su Borisav Bora Mihailović, prvi upravnik i reditelj, Momir Bradić, kao ključni organizator i stub institucije, i glumci koji su svoje prve korake načinili upravo na ovoj sceni: Radmila Savićević, tada Milenković, Ljubinka Bobić, Miodrag Petrović Čkalja, Vlastimir Đuza Stojiljković, Mihajlo Bata Paskaljević, Milan Puzić i Olga Stanisavljević. Mnogi od njih postali su nosioci srpskog glumišta, ali u Kruševcu ostavili svoj prvi, najvažniji trag.
Tokom narednih godina pozorište je prolazilo kroz teške periode, ali umetnički duh nikada nije zamro. Kada je institucija 1969. godine ponovo dobila status profesionalnog teatra, ansambl je stabilizovan, a repertoar proširen. Tada se u scenskoj tradiciji potvrđuju Momir Bradić, Jovan Janićijević Burduš, Milorad Đorgović i Ljiljana Toković, koji postavljaju nove standarde profesionalizma i stvaraju atmosferu u kojoj svaka predstava postaje značajan umetnički događaj.
Kroz decenije, Kruševačko pozorište postaje mesto gde se rađaju i razvijaju talenti različitih generacija. Sa ove scene potekli su ili je obeležili brojni umetnici, među kojima su Taško Načić, Radmila Živković, Nataša Šolak–Tapušković, Marko Živić, Jovan Janićijević Burduš, kao i Sergej i Branislav Trifunović, Vojin Ćetković, Suzana Lukić i Natȃša Marković, koji su deo svog umetničkog puta vezali za grad.
Ova bogata tradicija oslikava se i kroz brojne uspehe na domaćoj pozorišnoj sceni. Predstave Kruševačkog pozorišta redovno su učestvovale i osvajale nagrade na najznačajnijim festivalima u zemlji, uključujući Sterijino pozorje u Novom Sadu, gde su ansambl i pojedinci više puta dobijali Sterijine nagrade za najbolju predstavu, režiju i glumačka ostvarenja, kao i na Festivalu profesionalnih pozorišta Srbije „Joakim Vujić“, gde su dobijana priznanja za izuzetan umetnički doprinos i kolektivnu igru. Ove nagrade svedoče o visokom umetničkom nivou, repertoarskoj snazi i kontinuitetu Kruševačkog pozorišta u nacionalnoj kulturi.
Puna sala u Kruševcu — kako na matičnoj sceni, tako i na gostovanjima — nije slučajnost, već kulturna navika koja se neguje generacijama, a uspeh na festivalima doprinosi da pažnja struke i publike bude usmerena ka ovoj sceni iz godine u godinu.
Kao trajan znak blagodarnosti i poštovanja prema onima koji su oblikovali sudbinu ove kuće, ispred zgrade Kruševačkog pozorišta svečano je otvoren Trg glumaca sa bistama najznačajnijih predstavnika: Miodrag Petrović Čkalja, Vlastimir Đuza Stojiljković, Taško Načić, Mihajlo Bata Paskaljević, Milan Puzić, Radmila Savićević i Ljubinka Bobić. Na „Prozorima sećanja“, postavljenim na fasadi, ovekovečena su i druga lica pozorišta: Dragoslav Vasiljević Figa, Bora Mihajlović, Momir Bradić, Radmila Živković, Marko Živić i Milija Vuković, svedočeći o dubokoj vezi pozorišta sa svojim gradom.
Najavljujući program velike proslave, direktor Kruševačkog pozorišta, Branislav Nedić, govori o značaju jubileja, kontinuitetu umetničkog stvaralaštva i o tome kako pozorište i danas inspiriše publiku i nove generacije glumaca.
„Obeležavanje osam decenija Kruševačkog pozorišta je prilika da se podsetimo da kada jedna institucija toliko dugo traje, to je najbolji pokazatelj da se radi dobro, kvalitetno i sa puno predanosti. Svaka faza našeg rada, od prve generacije osnivača, preko profesionalizacije ansambla, do savremenih umetničkih poduhvata, bila je značajan korak u stvaranju scenske tradicije koja se poštuje i širom Srbije . Danas, kada gledamo u budućnost, sa ponosom ističemo da pozorište nastavlja da živi kroz nove generacije glumaca, kao i reditelja, dramaturga, scenografa i producenata koji donose svežu energiju i nove ideje. Sa ovakvim nastavkom, sigurni smo da Kruševačko pozorište neće prestati da traje i da će i ubuduće biti mesto susreta tradicije i savremenog izraza.“
U godini velikog jubileja, kada Kruševačko pozorište slavi osam decenija postojanja, izložbe, premijere i susreti sa publikom potvrđuju da ova scena nije samo mesto sećanja, već i živog trajanja.
Jer Kruševačko pozorište nije priča s krajem. Ono je živi gradski duh, istorija i savremenost, susret publike i umetnika. Tradicija ovog teatra nikada nije prestala – nove generacije glumaca, rođenih u Kruševcu, nastavljaju da stvaraju i održavaju pozorišni život. Kruševačko pozorište je beskrajna priča, koja se svakim danom obnavlja i nastavlja da živi.