- Prota Jeremija Isaković ubijen je 1943. godine nakon što je u crkvi javno osudio četničke zločine i klanja u Šumadiji.
- Četnička trojka ga je odvela i usmrtila sa 54 uboda nožem, a napad je ostavio snažan trag u kraju.
Prota Jeremija Isaković (1877–1943), ugledni srpski pravoslavni sveštenik, ubijen je na svirep način sredinom Drugog svetskog rata, nakon što je javno osudio zločine i klanja u Šumadiji. Njegovo brutalno ubistvo, u kojem je zadobio više od 50 uboda nožem, izvršila je četnička trojka, a ovaj događaj ostavio je dubok trag i podstakao širenje duha otpora u čitavom kraju.
Rođen u višečlanoj porodici u Donjoj Šatornji, Isaković je gimnaziju završio u Kragujevcu, a bogosloviju u Beogradu. Tokom beogradskih dana, istakao se kao vrstan atleta i bio jedan od prvaka sportskog društva "Dušan Silni". Nakon završene bogoslovije i odsluženja vojnog roka, oženio se Kosarom Vukićević iz Svetlića. Službovao je u više mesta, da bi 1905. godine preuzeo parohiju u selu Banja kod Aranđelovca, gde je podigao porodičnu kuću i učestvovao u osnivanju vinarske zadruge, u kojoj je obavljao funkciju sekretara.
Tokom Prvog svetskog rata pratio je srpsku vojsku do Skadra, gde je zarobljen, a potom oslobođen. U međuratnom periodu, njegova kuća postala je mesto okupljanja istaknutih, napredno orijentisanih političkih ličnosti, među kojima je bio i dr Ivan Ribar.
Početkom Drugog svetskog rata, Isaković je zbog svojih naprednih ideja hapšen u više navrata. Otvoreno je odbio poziv Milana Nedića da se pridruži okupljanju viđenijih Srba protiv partizanskog pokreta. Čitava njegova porodica pomagala je antifašističku borbu, a u njegovom domu u Banji, uprkos ideološkim razlikama, često su boravili poznati partizanski borci i ilegalci, uključujući Slobodana i Milku Minić, Dušana Petrovića Šaneta, Milana Milatovića i druge.
Prelomni trenutak dogodio se kada su počela masovna klanja po Šumadiji. Prota Isaković je jedne nedelje, pred okupljenim vernicima u crkvi, među kojima su bili i pripadnici četničke Orašačke brigade pod komandom Nikole Kalabića, otvoreno istupio i poručio:
"Ovo što četnici čine je protiv volje Božije, to je rabota nečastivog. Oni su se odvojili od Boga i vere Božije, oni služe đavolu. Preklinjem ih u ime Boga. Neka im je ovo poslednja opomena i poziv da se vrate Bogu."
Ova beseda ga je koštala života. U predvečerje 14. avgusta 1943. godine, četnička trojka Nikole Kalabića odvela je protu i, nakon dvesta metara hoda, napala ga kamama. Zahvaljujući svojoj atletskoj građi, Isaković je pružio žestok i dugotrajan otpor. Napadači su uspeli da ga savladaju tek nakon što su mu zadali 54 rane od noža i odsekli mu nos.
Svedok ovog svirepog zločina bila je njegova snaha, slovenačka književnica Ruža Vreg, koja je kasnije detaljno opisala tragičan kraj ovog šumadijskog sveštenika. Njegovo delovanje, lični ugled i stradanje učinili su ga jednim od najistaknutijih simbola otpora fašizmu u ovom delu Srbije.
BONUS VIDEO:
