Svet se suočava sa ubrzanim gubitkom slatkih voda, upozorava izveštaj Svetske banke iz 2025. godine. Prema procenama, planeta godišnje izgubi oko 324 biliona litara slatke vode, što je količina dovoljna da podmiri potrebe oko 280 miliona ljudi tokom jedne godine.
Ovaj fenomen, poznat kao "isušivanje kontinenata", posledica je sve učestalijih i intenzivnijih suša, ali i neodrživog korišćenja zemljišta i vodnih resursa.
Povodom Svetskog dana borbe protiv dezertifikacije i suše, koji se obeležava 17. juna, Al Džazira je predstavila primere deset ugroženih vodenih sistema širom sveta, koristeći satelitske snimke nastale tokom poslednjih nekoliko decenija.
Reka Parana izgubila deo svog toka
Reka Parana, druga najduža reka Južne Amerike posle Amazona, duga gotovo 4.900 kilometara, predstavlja ključnu saobraćajnu i trgovinsku vezu između Brazila, Paragvaja i Argentine.
Uporedni satelitski snimci iz 1990. i 2026. godine pokazuju drastičan pad vodostaja kod luke Rosario. Dugotrajne suše poremetile su transport žitarica, smanjile proizvodnju električne energije u hidroelektrani Itaipu i otkrile velike površine rečnog dna.
Jezero Poopo gotovo potpuno nestalo
Jedan od najdramatičnijih primera dolazi iz Bolivije. Jezero Poopo, koje se nalazi na nadmorskoj visini od oko 3.700 metara, nekada je bilo drugo najveće jezero u zemlji.
Od površine od približno 1.000 kvadratnih kilometara ostalo je veoma malo. Preusmeravanje voda, suše i rast temperatura pretvorili su nekadašnje jezero u slanu ravnicu, uništivši ribarstvo i tradicionalni način života autohtonog naroda Uru.
Nestanak lagune Akuleo u Čileu
Laguna Akuleo, koja se nalazi u blizini Santjaga, nekada je bila popularno rekreativno područje i važan izvor vode za lokalno stanovništvo.
Satelitski snimci iz 2007. i 2026. godine pokazuju da je gotovo potpuno presušila usled višegodišnje suše i sve većeg pritiska na vodne resurse.
Jezero Urmija izgubilo više od 90 odsto površine
Jezero Urmija na severozapadu Irana nekada je bilo najveće slano jezero na Bliskom istoku sa površinom od gotovo 6.000 kvadratnih kilometara.
Danas zauzima svega oko 581 kvadratni kilometar. Suše, intenzivna poljoprivreda, preusmeravanje reka i prekomerno korišćenje podzemnih voda doveli su do stvaranja ogromnih slanih ravnica na mestu nekadašnjeg jezera.
Najveća američka akumulacija pod pritiskom
Jezero Mid, najveća akumulacija u Sjedinjenim Američkim Državama po kapacitetu, nalazi se na granici saveznih država Nevada i Arizona.
Dugotrajna suša, rast temperatura i velika potrošnja vode doveli su do značajnog pada nivoa vode, ostavljajući iza sebe kilometre ogoljene obale i područja koja su decenijama bila pod vodom.
Jedna od najvećih ekoloških katastrofa sveta
Južno Aralsko more u Uzbekistanu smatra se jednim od najtežih primera ekološke katastrofe izazvane ljudskim delovanjem.
Preusmeravanje reka radi navodnjavanja tokom više decenija dovelo je do toga da se nekada ogromno jezero smanji za više od 90 odsto, ostavljajući iza sebe ogromne pustinjske površine.
Suša pogađa čitave regione
Među ugroženim područjima nalaze se i jezero Ngami u Bocvani, močvare Al Čibajiš u Iraku, oblast Ambovombe na Madagaskaru i jezero Fagibin u Maliju.
Stručnjaci upozoravaju da klimatske promene, rast stanovništva i neodrživo korišćenje prirodnih resursa dodatno povećavaju rizik od nestašice vode u mnogim delovima sveta.
Prema procenama, ukoliko se sadašnji trendovi nastave, sve veći broj regiona mogao bi da se suoči sa ozbiljnim problemima u snabdevanju vodom, proizvodnji hrane i očuvanju ekosistema.
BONUS VIDEO:
(Al Džazira/Mondo)
· Reaguj