- Matera na jugu Italije poznata je po kućama i crkvama uklesanim u stene, a najstariji deo grada čine Sasi i park pećinskih crkava.
- Stanovnici su nekada živeli u pećinama sa životinjama, pa su zbog siromaštva i loših uslova od 1952. počela iseljavanja.
Na jugu Italije, u regiji Bazilikata, nalazi se grad koji izgleda kao da je izgrađen u nekom drugom vremenu. Umesto uobičajenih ulica i stambenih zgrada, njegovim starim delom dominiraju kuće uklesane u stene, uski prolazi, kamene stepenice i crkve skrivene u pećinama. Reč je o Materi, jednom od najneobičnijih istorijskih gradova Evrope, čiji najstariji delovi svedoče o hiljadama godina ljudskog života.
Ono što Materu čini posebnom jeste činjenica da njeni stanovnici nisu samo koristili prirodne pećine kao privremena skloništa. Vremenom su ih pretvarali u čitave domove, a oko njih su nastajala naselja koja su se širila niz stenovite padine.
Grad u kojem su kuće, crkve i ulice deo stena
Najpoznatiji deo Matere nosi naziv Sasi, a čine ga dve istorijske četvrti, Saso Barisano i Saso Kaveozo. U njima se nalazi više od hiljadu nekadašnjih pećinskih nastambi, ali i brojne crkve, manastiri i radionice. Posebno je zanimljivo to što su kuće često građene jedna iznad druge, tako da krov jedne može da služi kao ulica ili terasa drugoj. Čitavo naselje prilagođeno je prirodnom obliku terena, zbog čega se građevine gotovo stapaju sa stenama.
Matera ima i čitav park pećinskih crkava. U njemu se nalazi više od 150 sakralnih objekata uklesanih u stenu, od kojih su neki ukrašeni starim freskama. Ovaj prostor pokazuje koliko je svakodnevni život nekadašnjih stanovnika bio povezan sa prirodnim pećinama, od stanovanja do verskih obreda.
Nekada su ljudi živeli zajedno sa životinjama u pećinama
Iza neobične lepote Matere krije se i mnogo teža istorija. Iako danas izgleda kao filmska scenografija, život u starim četvrtima nekada je bio veoma težak. Porodice su živele u skučenim prostorijama, često bez odgovarajućih sanitarnih uslova, a u istim prostorima boravile su i domaće životinje. U pojedinim kućama postojale su cisterne za sakupljanje kišnice, dok su različiti nivoi nastambi služili za spavanje, čuvanje namirnica i smeštaj stoke.
Tokom prve polovine 20. veka, uslovi života u četvrtima Sasi postali su ozbiljan društveni problem. Siromaštvo, bolesti i loša higijena doveli su do toga da italijanske vlasti pokrenu veliko preseljenje stanovništva.
Od 1952. godine počelo je iseljavanje stanovnika iz pećinskih naselja u modernije stambene četvrti. Nekadašnji domovi postepeno su ostajali prazni, a Matera je postala simbol teškog života i zapuštenosti.
Od grada siromaštva do svetske turističke atrakcije
Sudbina Matere potpuno se promenila u narednim decenijama. Počela je obnova starih četvrti, a nekada napuštene pećine dobile su novu namenu. Neke su pretvorene u muzeje, restorane, galerije i hotele, pa danas posetioci čak mogu da prenoće u prostorijama koje su nekada služile kao domovi lokalnog stanovništva.
Veliko međunarodno priznanje stiglo je 1993. godine, kada su Sasi i Park pećinskih crkava upisani na Uneskovu listu svetske baštine. Matera je 2019. godine ponela i titulu Evropske prestonice kulture, što je dodatno skrenulo pažnju sveta na njenu istoriju i arhitekturu.
Danas je Matera jedno od najprepoznatljivijih mesta južne Italije. Njene kamene kuće, osvetljene u večernjim satima, stvaraju prizor koji mnoge podseća na scene iz istorijskih filmova. Ipak, iza tog gotovo nestvarnog izgleda nalazi se priča o ljudima koji su vekovima prilagođavali svoje domove stenama, zatim ih napustili i na kraju ponovo udahnuli život čitavom gradu.
Vaše mišljenje nam je važno - ostavite nam komentar, nije potrebna registracija!
BONUS VIDEO:
(MONDO)
