• Izdanje: Potvrdi
Čitaoci reporteri

ČITAOCI REPORTERI

Videli ste nešto zanimljivo?

Ubacite video ili foto

Možete da ubacite do 3 fotografije ili videa. Ne sme biti više od 25 MB.

Poruka uspešno poslata

Hvala što ste poslali vest.

Dodatno
Izdanje: Potvrdi

Ukucajte željeni termin u pretragu i pritisnite ENTER

Srbija
20.08.2019. / 06:00

HEROINA: Spasla hiljade srpske dece od ustaškog noža

Autor mondo.rs
20.08.2019. / 06:00
Autor mondo.rs
20.08.2019. / 06:00

Dijana Budisavljević, "anđeo čuvar" i heroina Drugog svetskog rata koja je od ustaškog noža spasla hiljade srpske dece, preminula je na današnji dan 1978. godine. Slava joj i hvala!

Izvor: Guliver/Getty Images/Fox Photos/Hulton Archive/MONDO kolaž

Zahvaljujući Dijani Budisavljević, od sigurne smrti spaseno je više hiljada srpskih dečaka i devojčica iz ustaških logora u zločinačkoj tzv. Nezavisnoj Državi Hrvatskoj.

Dijana (Obexer) Budisavljević (1891 - 1978), po rođenju Austrijanka udata za srpskog hirurga Julija Budisavljevića, izbavila je od sigurne smrti više od 7.500 srpskih devojčica i dečaka iz koncentracionog logora Jasenovac u Nezavisnoj državi Hrvatskoj, gde je ubijeno oko 20.000 srpske, jevrejske i romske dece.

Podaci o tačnom broju dece koje je spasla u ustaškim logorima variraju. Govori se o brojci od 15.336 srpske, jevrejske i romske dece.

Sasvim sigurno je da je njena akcija bila jedna od najtežih i najobimnijih humanitarnih akcija u Drugom svetskom ratu, a ujedno i najveći humanitarni podvig.

Vulin: Dijana Budisavljević da bude svetac

Tokom akcije spasavanja umrlo je više od 3.000 mališana, dok je više od 12.000 njih preživelo rat.

Rođena u uglednoj insbruškoj porodici Obekser, nakon udaje za lekara Julija Budisavljevića dolazi u Zagreb. Domaćica posvećena deci i suprugu u jesen 1941. u glavnom gradu novoproglašene tzv. Nezavisne Države Hrvatske saznaje za logore u kojima su smeštene pravoslavne žene s decom.

Uverena da njen život nije vredniji od života nedužno progonjenih, upušta se u jedan od najhumanijih podviga.

Akcijom heroine Dijane Budisavljević sprska deca su ne samo spasena sigurne smrti, već su i sačuvani i njihova vera identitet i poreklo.

Dijana Budisavljević je vodila dnevnik i kartoteku sve spasene dece, koja je sadržala njihove podatke, fotografije i relevantna dokumenta, kako bi se sačuvao njihov identitet i kako bi, njihove porodice, mogle da ih pronađu po završetku rata.

Akcija spasavanja srpske dece iz ustaških logora u svom punom obimu otpočela je posle operacije nemačkih i snaga NDH u Bosanskoj Krajini i na Kozari, juna i jula 1942.

Tada je cela jedna velika oblast, naseljena gotovo isključivo Srbima, uništena.

Posle užasnih pokolja tokom same operacije, desetine hiljada osoba svih uzrasta je deportovano u najveći koncentracioni logor i logor smrti ustaške države, Jasenovac.

Veliki broj zatočenika je odmah ubijen, dok je jedan broj muškaraca i žena upućen u logore u Nemačkoj ili Norveškoj, direktno ili preko logora na Beogradskom sajmištu.

Pre deportovanja od žena su oduzeta deca, čak iako se radilo o sasvim malim bebama.

Tako se početkom leta 1942. u ustaškim logorima u Jasenovcu, Staroj Gradiški i okolini našlo više hiljada srpske dece odvojene od roditelja, među kojom je ubrzo nastao pomor od gladi i bolesti.

Jedna velika grupa dece je usmrćena otrovnim gasom u logoru Stara Gradiška.

Potpuno uništenje ovih malih zatočenika sprečila je akcija koju je vodila Dijana Budisavljević, tada već sa širokim krugom saradnika.

Obilazeći logore u kome su bila zatočena nevina i nemoćna srpska deca dobila je tifus, koji je preživela.

Dijana je bila rođaka Jovanke Broz, a umrla je u Insbruku, u Austriji 1978. godine, na današnji dan. Jovankino devojačko prezime bilo je takođe Budisavljević.

Dnevnik koji je Dijana vodila, objavljen je u Zagrebu 2003. godine, pod imenom "Dnevnik Diane Budisavljević 1941–1945". Nakon što je objavljen dnevnik koji je priredila njena praunuka počelo je da se javlja interesovanje za lik i delo Dijane Budusavljević, žene heroja, koja je učinila jedan od najuhumanijih podviga tokom Drugom svetskog rata, a u srpskoj javnosti do skoro bila je gotovo nepoznata.

U čast ovog "anđela čuvara" srpske, jevrejske i romske dece, koje ih je spasila od ustaškog noža i svirepih zločinaca koji su harali ustaškim logorima, u Domu Vojske Srbije u junu prošle godine održana je izložba "Dijanina deca".

I srpski ministar Aleksandar Vulin predložio je da se Dijana Budisavljević proglasi za sveca.

Dijana je, 2012. godine, posthumno dobila zlatnu medalju "Miloš Obilić" za ispoljavanje hrabrosti i dela ličnog herojstva.

U rodnom Insbruku dodeljen joj je Orden II reda.

Pored toga, srpska kulturna javnost joj je odala priznanje kroz više dela. Književnik Boško Lomović napisao je delo "Knjiga o Dijani Budisavljević", a u njenu čast snimljen je i igrano-dokumentarni film "Dnevnik Diane Budisavljević" koji je pre mesec dana osvojio prvo mesto na 66. Pulskom festivalu, ostavivši daleko za sobom film o veličanju ustaša i Antu Gotovini.

Takođe, beogradske vlasti su najavile da će joj podići spomenik na Savskom keju na levoj obali Save pored Spomenika žrtvama logora na Sajmištu.

Slava joj i hvala!

Komentari 58

Komentar je uspešno poslat.

Slanje komentara nije uspelo.

Nevalidna CAPTCHA

QQQ

A ne kontam kako ih je spasila, osim sto je napravila popis?

Marko

Sve je radila sa dozvolom NDH vlasti, ne zanosite se. Samo je sprovodila opštepoznati plan, ona je bila zadužena za deo "1/3 pokatoličiti".

Crnogorac I

Da ovakvu herojinu imaju Hrvati ili Albanci snimio bi holivud film po njoj. Ovako pošto su pravoslavna djeca u pitanju i spasavali je Srbe, Jevreje i Rome, nije 'simpatična' Andjelini Dzoli i ostalim metlama sa Zapada da snime dobar film. A takodje i vlast u Srbiji, CG, Makedoniji, BiH, Sloveniji koja guranjem pod tepih istine o zločinima Ustase nad ne katolicima (pravoslavcima na prvom mjestu, jevrejima na drugom, romima na trećem, naravno muslimanima i nelojalnim hrvatima) da svijet sazna ko su pokatoliceni Srbi ili u svijetu danas poznati kao Hrvati. Američka studija koja je radjena u periodu od 2010 do 1018 govori da je vjerovali ili ne 75% hrvata koji su krvno ispitani ili analizirani pripadaju istoj krvnoj grupi kao Srbi iz Šumadije, Hercegovine i Stare CG (Cetinje i 4 nahije) bez Boke i Brda (Sjever CG, Kolašin, Mojkovac, Bijelo Polje i Raška oblast)

special-image

PRODAVNICA

MONDO REPORTAŽE

MONDO & EU

MONDO IZDVOJENO

Mondo

Najnovije vesti iz Srbije i sveta

loader