Demografska i geografska slika evropskog kontinenta doživela je pravu tektonsku promenu u poslednjih stotinu godina. Dok su početkom 20. veka zapadnoevropske prestonice i industrijski giganti ubedljivo dominirali po broju stanovnika, današnja mapa najvećih metropola prikazuje potpuno novi raspored snaga.
Globalizacija, migracije, raspadi carstava i brza urbanizacija na istoku kontinenta preusmerili su težište stanovništva, transformišući nekadašnje regionalne centre u prave višemilionske megagradove.
Vladari današnje Evrope
Ako pogledamo današnju listu najvećih gradova Evrope, jasno je da vrh tabele ubedljivo drže gradovi na samoj granici ili na istoku kontinenta. Ubedljivo najmnogoljudniji grad je Istanbul, koji danas broji nevjerovatnih 15,75 miliona stanovnika. Odmah iza njega nalazi se Moskva sa 13,27 miliona ljudi, čime ova dva grada ubedljivo dominiraju kao jedine prave dvocifrene megametropole na kontinentu.
Na trećem mestu drži se London sa 9,09 miliona stanovnika, dok četvrto mesto zauzima još jedan ruski centar, Sankt Peterburg, sa 5,65 miliona. Petu poziciju zauzima Berlin sa 3,68 miliona stanovnika. U samom vrhu najmnogoljudnijih gradova danas nalaze se još i Beč sa 2,04 miliona, beloruska prestonica Minsk sa 1,99 miliona, nemački Hamburg sa 1,86 miliona, poljska Varšava sa 1,86 miliona, kao i Barselona sa 1,73 miliona stanovnika.
Evropa pre 100 godina: Zlatno doba Zapada
Situacija je pre tačno jednog veka izgledala drastično drugačije. Pre stotinu godina, neprekosnoveni vladar Evrope bio je London, koji je sa čak 7,75 miliona stanovnika ubedljivo vodio na listi i važio za industrijski i finansijski centar sveta. Drugo mesto čvrsto je držao Pariz sa 4,83 miliona stanovnika u svom gradskom jezgru, dok je treći bio Berlin sa 4,04 miliona.
Moskva se tada nalazila tek na četvrtom mestu sa skromnih dva miliona stanovnika, dok je petu poziciju zauzimao Beč, koji je kao prestonica Habzburške monarhije brojao 1,93 miliona ljudi.
Među najvećim gradovima tog vremena bili su i poljska Varšava sa 1,03 miliona, britanski Birmingem sa 960 hiljada, italijanski Milano sa 920 hiljada, dok se Istanbul nalazio tek na 13. mestu sa svega 870 hiljada stanovnika, a pratio ga je engleski Liverpul sa 860 hiljada ljudi.
Sto godina preokreta: Najveći skokovi i neočekivani padovi
Kada se napravi direktna paralela između ova dva razdoblja, uočavaju se neverovatni kontrastni trendovi. Najveći pobednik ovog vekovnog preokreta bez sumnje je Istanbul. Ovaj grad je doživeo skoro osamnaestostruki rast, skočivši sa 13. mesta i nekadašnjih 870 hiljada stanovnika na ubedljivo 1. mesto sa skoro 16 miliona ljudi. Sličan dinamičan rast zabeležila je i Moskva, koja je uvećala svoje stanovništvo više nego šest puta.
Sa druge strane, nekadašnji industrijski i carski giganti zabeležili su značajan relativni pad. Beč je primer grada čiji je rast skoro potpuno stagnirao, od nekadašnjih 1,93 miliona stanovnika pre sto godina, danas ima tek nešto više od dva miliona, zbog čega je pao sa 5. na 10. mesto.
Berlin je, s druge strane, pretrpeo specifičnu sudbinu usled burne istorije i podele tokom Hladnog rata, pa u samom gradskom jezgru danas ima čak i manje stanovnika nego pre sto godina. Britanski industrijski centri poput Birmingema i Liverpula u potpunosti su ispali sa liste najvećih, prepuštajući svoja mesta novim brzorastućim metrpolama.
Vaše mišljenje nam je važno - ostavite komentar, nije potrebna registracija!
BONUS VIDEO:
