- Očekivani broj godina u penziji širom Evrope znatno varira: muškarci u EU prosečno primaju penziju 18,4 godine, a žene 21,8.
- Najkraći period za muškarce je u Bugarskoj i Mađarskoj, dok je za žene najniži u Mađarskoj; Turska je izuzetak sa najdužim periodom i najnižom starosnom granicom.
Očekivani broj godina života nakon odlaska u penziju uveliko se razlikuje širom Evrope.
U nastavku pogledajte detaljnije analizira trenutnu starosnu granicu za odlazak u penziju i to koliko dugo Evropljani mogu očekivati da primaju penziju, piše Euronews.
Starosna granica za odlazak u penziju raste širom Evrope kako ljudi žive duže, ali postoje značajne razlike među zemljama u pogledu toga koliko se godina očekuje da će ljudi živeti nakon stupanja u penziju. Prema podacima OECD-a, od 2024. godine starosna granica za odlazak u penziju u EU iznosi 64,7 godina za muškarce i 64 godine za žene.
Budući da ljudi stiču pravo na penziju kada dostignu starosnu granicu, u analizi je korišćen očekivani životni vek u trenutku odlaska u penziju u svakoj od zemalja. Mogu očekivati da će primati penziju toliki broj godina ukoliko ispunjavaju i druge uslove, kao što je potreban radni staž. Naravno, neki penzioneri nastavljaju da rade i nakon dostizanja starosne granice za penziju.
18,4 godine za muškarce, 21,8 godina za žene
Očekuje se da muškarci u EU nakon odlaska u penziju žive u proseku 18,4 godine, u poređenju sa 21,8 godina koliko je to kod žena. Ovi podaci se zasnivaju na očekivanom životnom veku u trenutku odlaska u penziju, prema podacima Evrostata i OECD-a iz 2024. godine.
Za muškarce, očekivani broj godina primanja penzije kreće se od 14,7 godina u Bugarskoj i Mađarskoj do 27,3 godine u Turskoj. Unutar EU, Luksemburg ima najduži period, gde se očekuje da muškarci primaju penziju 22 godine.
Ova razlika uglavnom proističe iz dva faktora: razlika u starosnoj granici za odlazak u penziju i očekivanom životnom veku.
Takođe se očekuje da će penzioneri u Grčkoj (21 godina), Francuskoj (20,7), Sloveniji (20,7), Švajcarskoj (20,4) i Malti (20,2) provesti više od 20 godina u penziji.
Očekivani broj godina u penziji takođe je iznad proseka EU od 18,4 godine na Kipru (19,8), u Švedskoj (19,4), Portugaliji (19,3), Belgiji (19,1), Irskoj (19), Velikoj Britaniji (19), Austriji (18,8) i Finskoj (18,7).
Nemačka ima najniži broj godina u penziji među vodećim ekonomijama
Ovo pokazuje da se, sa izuzetkom Nemačke, od muškaraca u ostalim vodećim evropskim ekonomijama očekuje da provedu više godina u penziji od proseka EU. U Nemačkoj je ta cifra 1,1 godinu ispod proseka EU, što stvara značajan jaz u odnosu na Francusku, Italiju i Španiju.
Nasuprot tome, pored Bugarske i Mađarske, očekuje se da muškarci penzioneri provedu najmanje godina u penziji u Letoniji, Rumuniji i Litvaniji - u svima ispod 16 godina.
Za žene, očekivani broj godina u penziji u EU iznosi 21,8, dok se u pojedinačnim zemljama kreće od 18,6 godina u Mađarskoj do 34,5 godina u Turskoj. Takođe je iznad 25 godina u Luksemburgu.
Predviđa se da će i žene u Sloveniji, Grčkoj, Francuskoj, Španiji, Švajcarskoj, Malti, Italiji, Portugaliji, Kipru i Finskoj provesti više od 22 godine u penziji, što znači da se očekuje da primaju penziju duže od 22 godine.
Među ženama, ne samo Nemačka (20,3) već i Velika Britanija (21) nalaze se ispod proseka EU.
Pored Mađarske, očekuje se da žene provedu manje od 20 godina u penziji u još nekoliko zemalja. Među njima su Bugarska (18,8), Rumunija (19,1), Holandija (19,2), Hrvatska (19,6), Danska (19,7), Letonija (19,8) i Island (19,8).
Starosna granica za penziju i očekivana starost u trenutku smrti
Od 2024. godine, Turska predstavlja izuzetak među 32 evropske zemlje, sa trenutnom starosnom granicom za odlazak u penziju od 52 godine za muškarce i 49 godina za žene.
Izuzimajući Tursku, starosna granica za odlazak u penziju u ostalim zemljama sa liste kreće se od 62 do 67 godina za muškarce i od 60 do 67 godina za žene. Starosna granica za odlazak u penziju u EU iznosi 64,7 godina za muškarce i 64 godine za žene. Očekuje se da muškarci žive do 83,1 godine, u poređenju sa 85,8 godina kod žena.
Jaz između muškaraca i žena u trenutku odlaska u penziju
U proseku u EU, očekuje se da žene provedu 3,4 godine duže u penziji nego muškarci. Ovaj jaz se kreće od 1,6 godina na Islandu do 7,2 godine u Turskoj.
Razlika je takođe četiri ili više godina u Estoniji, Litvaniji, Letoniji, Bugarskoj, Rumuniji i Poljskoj. Međutim, stopa učešća radne snage u ovim zemljama je srazmerno niža.
Drugi aspekt je rodni jaz u penzijama. U zemljama OECD-a žene u proseku primaju 23% manje penzije od muškaraca, dok u Velikoj Britaniji taj jaz dostiže 37%.
Starosna granica napuštanja tržišta rada i Turska
Međutim, prosečna stvarna starosna granica napuštanja tržišta rada može se razlikovati od zakonske starosne granice za penziju. Na primer, u EU starosna granica za muškarce je 64,7 godina, dok je prosečna starost pri odlasku sa tržišta rada 63,8 godina. Za žene, starost pri odlasku je 62,9 godina, u poređenju sa zakonskom starosnom granicom od 64 godine.
Najupadljivija razlika između zakonske starosne granice za penziju i odlaska sa tržišta rada je u Turskoj. Iako muškarci mogu otići u penziju sa 52 godine, njihova prosečna starost pri napuštanju rada je 60,8 godina. Za žene, ove cifre iznose 49 i 60,5 godina.
Očekivani broj godina nakon napuštanja tržišta rada u Turskoj bio bi 18,2 za muškarce i 22,6 za žene. Ovo ukazuje na to da, iako je očekivani broj godina u penziji najveći u Turskoj, ta cifra je znatno niža kada se uzme u obzir stvarna starost pri napuštanju tržišta rada.
Penzije su glavni izvor prihoda za starije Evropljane, a visina penzija uveliko varira širom Evrope, kako u nominalnom iznosu, tako i u kupovnoj moći.
BONUS VIDEO:
(MONDO)
· Reaguj