Ne postoji čarobna namirnica koja garantuje dug život, ali postoje mesta na svetu u kojima ljudi češće dožive 100. godinu, ali i dugo ostaju aktivni i samostalni. Ove oblasti poznate su kao "plave zone", a među njima se nalazi i jedno grčko ostrvo do kojeg se iz Srbije može stići za oko pet sati, u zavisnosti od izabranog leta i presedanja.
Izraz "plava zona" prvobitno je upotrebljen tokom istraživanja dugovečnosti na Sardiniji, kada su istraživači plavom bojom na karti označavali sela sa velikim brojem stogodišnjaka. Kasnije su izdvojene još četiri oblasti sa neuobičajeno velikim udelom dugovečnih stanovnika. U pitanju su Ikarija, Okinava, poluostrvo Nikoja i Loma Linda.
1. Ikarija, Grčka
Najbliža Srbiji je Ikarija, grčko ostrvo u Egejskom moru, poznato po mirnijem ritmu života, planinskim selima i stanovnicima koji ostaju aktivni i u poznim godinama.
U okviru studije o Ikariji istraživači su proučavali životne navike, psihološke karakteristike i zdravstveno stanje stanovnika, uključujući ljude starije od 80 godina. Rezultati kasnijih istraživanja ukazali su na visok nivo zdravog starenja među Ikarcima u poređenju sa stanovnicima drugih grčkih ostrva.
Njihov život podrazumeva mnogo prirodnog kretanja, hodanje po brdovitom terenu, rad u bašti i svakodnevne kućne poslove. Ishrana se uglavnom oslanja na povrće, mahunarke, maslinovo ulje, voće i biljne čajeve, dok važnu ulogu imaju porodica, druženje i sporiji odnos prema vremenu.
2. Sardinija, Italija
Planinska sela u unutrašnjosti Sardinije posebno su poznata po velikom broju muškaraca koji dožive 100 godina. Za razliku od savremenog načina života, u kojem se veći deo dana provodi sedeći, tradicionalni život na Sardiniji podrazumeva hodanje, fizički rad i svakodnevni boravak na otvorenom.
Obroci su jednostavni i tradicionalno sadrže mahunarke, povrće, integralne žitarice, orašaste plodove i maslinovo ulje. Stariji ljudi ostaju uključeni u porodični život, a njihovo iskustvo i mišljenje imaju važnu ulogu u zajednici.
3. Okinava, Japan
Okinava je dugo bilo poznata po izuzetno velikom broju dugovečnih žena. U tradicionalnoj ishrani dominirali su povrće, soja, mahunarke i slatki krompir, dok su meso, šećer i industrijski prerađene namirnice jeli znatno ređe.
Stanovnici Okinave neguju i princip "hara hači bu". Prestaju da jedu kada osete da su približno 80 odsto siti. Posebno mesto u njihovom životu ima "ikigai", odnosno razlog zbog kojeg ustaju svakog jutra, kao i "moai", krug prijatelja koji jedni drugima pružaju emocionalnu i praktičnu podršku.
4. Poluostrvo Nikoja, Kostarika
Na poluostrvu Nikoja mnogi stanovnici ostaju fizički aktivni i u dubokoj starosti. Njihova tradicionalna ishrana zasniva se na pasulju, kukuruzu, bundevama, voću i drugim jednostavnim namirnicama.
Porodica je u središtu svakodnevnog života, a stariji ljudi uglavnom nisu izolovani. Mnogi imaju ono što nazivaju "plan de vida", odnosno životni plan ili jasan razlog zbog kojeg žele da nastave da budu aktivni. Prema podacima projekta Blue Zones, stanovnici ove oblasti imaju znatno veću verovatnoću da zdravi dožive 90. godinu nego prosečni stanovnici SAD.
5. Loma Linda, Kalifornija
Loma Linda se razlikuje od ostalih "plavih zona" jer nije ostrvo niti udaljena seoska oblast. U ovom kalifornijskom gradu način života podrazumeva odmor, snažne društvene veze, redovnu fizičku aktivnost i ishranu sa mnogo biljnih namirnica.
Mnogi pripadnici zajednice ne puše i ne piju alkohol, a jedan dan u nedelji posvećuju odmoru, porodici, veri i druženju. Ta kombinacija zdravijih navika i osećaja pripadnosti smatra se jednim od mogućih objašnjenja njihove dugovečnosti.
Šta povezuje svih pet mesta?
Iako se nalaze u potpuno različitim delovima sveta, stanovnici "plavih zona" imaju nekoliko zajedničkih navika. Ne provode nužno sate u teretani, već se kreću tokom celog dana. Njihova ishrana pretežno se zasniva na biljkama, mahunarkama, povrću i integralnim žitaricama, a meso jedu ređe i u manjim količinama.
Društveni odnosi takođe su veoma važni. Porodica, prijatelji, vera ili pripadnost zajednici štite starije ljude od usamljenosti i daju im osećaj da su i dalje potrebni. Stanovnici ovih oblasti uglavnom imaju i ustaljene načine da uspore i ublaže svakodnevni stres.
Istraživači su izdvojili nekoliko zajedničkih karakteristika njihovog načina života, među kojima su:
- prirodno kretanje,
- osećaj svrhe,
- pretežno biljna ishrana,
- pripadnost zajednici i
- negovanje bliskih odnosa.
"Plave zone" zato ne nude jednostavan recept za stotu godinu. Pokazuju da dugovečnost verovatno nije rezultat jedne namirnice ili jedne navike, već čitavog načina života.
Vaše mišljenje nam je važno - ostavite nam komentar, nije potrebna registracija!
BONUS VIDEO:
(MONDO)
